İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Aktif Öğrenme Nedir?

İngilizce: Active Learning

Yayın: · Son güncelleme:

Aktif Öğrenme Nedir? Kısaca

Aktif öğrenme (active learning), makine öğrenmesinde modelin, etiketsiz veriler arasından kendisi için en bilgilendirici olanları seçip bir insandan etiketlemesini istediği ve böylece daha az etiketle daha iyi performansa ulaşmayı hedefleyen yöntemdir.

Aktif Öğrenme nedir?
İçindekiler
  1. Aktif öğrenme nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Aktif öğrenme (active learning), etiketleme bütçesini en verimli şekilde kullanmayı amaçlayan bir makine öğrenmesi yaklaşımıdır. Tüm veriyi rastgele etiketletmek yerine model, "en çok hangi örneğin cevabını bilmek işime yarar?" sorusunu sorar ve yalnızca o örnekleri bir uzmana gönderir.

Not: Eğitim biliminde "aktif öğrenme", öğrencinin derse etkin katıldığı öğretim yöntemlerini anlatır. Bu madde makine öğrenmesindeki anlamı ele alır.

Aktif öğrenme nedir?

Varsayımsal bir örnek: Elinde 100.000 müşteri yorumu var ve bunları olumlu ya da olumsuz diye sınıflandırmak istiyorsun, ama ancak 2.000 tanesini etiketletecek bütçen var. Rastgele seçersen çoğu kolay ve birbirine benzeyen örnekler olabilir. Aktif öğrenmede model, kararsız kaldığı yorumları seçer; bu örneklerin etiketleri modele çok daha fazla şey öğretir.

Nasıl çalışır?

  1. Model, küçük bir etiketli veriyle eğitilir.
  2. Etiketsiz havuzdaki örnekler bir sorgu stratejisine göre puanlanır.
  3. En yüksek puanlı örnekler bir insana etiketletilir.
  4. Yeni etiketler eğitime eklenir, model güncellenir ve döngü tekrarlanır.

Yaygın sorgu stratejileri şunlardır:

  • Belirsizlik örneklemesi: Modelin en emin olmadığı örnekler seçilir.
  • Komite sorgusu: Birkaç modelin en çok anlaşamadığı örnekler seçilir.
  • Çeşitlilik temelli seçim: Birbirine benzemeyen, veriyi iyi temsil eden örnekler seçilir.

Nelere dikkat etmeli?

Aktif öğrenme veri etiketleme maliyetini azaltabilir, ancak her zaman rastgele seçimden iyi sonuç vermez. Yalnızca belirsiz örneklere odaklanmak, aykırı ya da gürültülü verilerin seçilmesine yol açabilir. Seçilen örnekler gerçek veri dağılımını tam temsil etmediği için değerlendirme mutlaka ayrı ve rastgele seçilmiş bir test setiyle yapılmalıdır. Ayrıca döngünün her adımında insan etiketleyiciye ihtiyaç duyulması süreci yavaşlatabilir. Benzer bir amaca hizmet eden diğer yaklaşım yarı denetimli öğrenmedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aktif öğrenme neden etiketleme maliyetini düşürür?

Çünkü model, rastgele örnekler yerine kendisine en çok bilgi katacak örnekleri seçer. Böylece aynı başarıya daha az etiketli örnekle ulaşılabilir.

Aktif öğrenme ile yarı denetimli öğrenme arasındaki fark nedir?

Aktif öğrenme, hangi örneklerin insanlarca etiketleneceğini seçer. Yarı denetimli öğrenme ise insan müdahalesi olmadan etiketsiz verilerden de yararlanmaya çalışır; ikisi birlikte de kullanılabilir.

İlgili terimler

Yarı Denetimli Öğrenme(Semi-Supervised Learning)Yarı denetimli öğrenme (semi-supervised learning), az miktarda etiketli veriyi çok miktarda etiketsiz veriyle birlikte kullanarak, yalnızca etiketli veriyle eğitilen modellerden daha iyi sonuç almayı hedefleyen makine öğrenmesi yaklaşımıdır.Veri Etiketleme(Data Labeling)Veri etiketleme, ham verilere (görsel, metin, ses) modelin öğrenmesi gereken doğru cevabı belirten etiketler ekleme işlemidir ve denetimli öğrenmenin temel ön adımıdır.İnsan Döngüde(Human-in-the-Loop)İnsan döngüde (human-in-the-loop), bir yapay zekâ sisteminin eğitiminde, değerlendirilmesinde ya da karar sürecinde insanların aktif olarak yer aldığı, modelin çıktılarını kontrol edip onayladığı veya düzelttiği çalışma biçimidir.Denetimli Öğrenme(Supervised Learning)Denetimli öğrenme, modelin girdi ile doğru cevabın birlikte verildiği etiketli örneklerden öğrenerek yeni girdiler için doğru cevabı tahmin etmeyi öğrendiği makine öğrenmesi türüdür.Makine Öğrenmesi(Machine Learning)Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, örnek verilerdeki kalıpları öğrenerek tahmin veya karar üretmesini sağlayan yapay zekâ dalıdır.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.