Veri Taşınabilirliği Nedir?
İngilizce: Data Portability
Yayın: · Son güncelleme:
Veri Taşınabilirliği Nedir? Kısaca
Veri taşınabilirliği, bir hizmete verdiğiniz kişisel verileri yapılandırılmış ve makinece okunabilir biçimde geri alabilmeniz ve başka bir hizmet sağlayıcıya aktarabilmenizdir. GDPR'da açıkça tanınan bir haktır.
Veri taşınabilirliği nedir?
Veri taşınabilirliği, verilerinizi bir platformdan indirip başka bir platformda kullanabilmenizi sağlayan haktır. Avrupa Birliği'nde GDPR'ın 20. maddesinde düzenlenir. Amacı, kullanıcının tek bir şirkete verileri yüzünden bağlı kalmasını önlemektir. Kısacası rekabeti kolaylaştırır.
Türkiye'de durum ne?
KVKK'nın 11. maddesinde sayılan haklar arasında veri taşınabilirliği ayrı bir hak olarak yer almaz. Yine de bilgi talep etme ve işlenen verileri öğrenme hakkı, verilerinize erişmenin yolunu açar. Ayrıca birçok global hizmet, Türkiye'deki kullanıcılara da veri indirme araçları sunar.
Bankacılıkta açık bankacılık uygulamaları da benzer bir mantıkla çalışır. Kullanıcı izin verdiğinde hesap bilgileri başka bir kuruma güvenli biçimde aktarılabilir.
Örnek: fotoğraf arşivini taşımak
Diyelim ki yıllardır bir bulut fotoğraf servisi kullanıyorsunuz ve başka bir servise geçmek istiyorsunuz. Hesap ayarlarındaki "verilerimi indir" seçeneğiyle fotoğrafları ve açıklama bilgilerini toplu bir arşiv olarak alabilirsiniz. Bu arşivi yeni servise yükleyerek baştan başlamaktan kurtulursunuz.
Asıl risk güvenlikle ilgilidir. İndirdiğiniz arşiv, yıllara yayılan kişisel geçmişinizi tek bir dosyada toplar; ortak bilgisayarda bırakmayın ve işiniz bitince güvenli biçimde silin. Taşıma tamamlanınca eski hesabı kapatın. Kapatmadan önce yeni serviste her şeyin eksiksiz göründüğünü kontrol etmek de akıllıca olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Veri taşınabilirliği ile veri indirme aynı şey mi?
Yakın kavramlardır. Veri indirme, taşınabilirliğin pratik bir aracıdır; hak ise verinin başka bir sağlayıcıya doğrudan aktarılmasını da kapsayabilir.
Hangi veriler taşınabilir?
GDPR'da genellikle kullanıcının kendisinin sağladığı ve rıza veya sözleşmeye dayanarak otomatik yollarla işlenen veriler kapsamdadır. Şirketin bu verilerden ürettiği analizler her zaman dahil olmaz.