Veri Ambarı Nedir?
İngilizce: Data Warehouse
Yayın: · Son güncelleme:
Veri Ambarı Nedir? Kısaca
Veri ambarı (data warehouse), bir kurumun farklı sistemlerinden gelen verileri temizlenmiş, düzenlenmiş ve yapılandırılmış biçimde tek bir merkezde toplayan, raporlama ve analiz için optimize edilmiş veri deposudur.
Veri ambarı, şirketin satış, muhasebe, müşteri ilişkileri ve stok gibi farklı sistemlerindeki verileri bir araya getirip analiz edilebilir hâle getiren merkezi bir veri deposudur. Günlük işlemleri yürüten veritabanlarından ayrı tutulur; amacı işlem yapmak değil, soru sormak ve rapor üretmektir.
Veri ambarı nedir?
Veri ambarına gelen veriler genellikle ETL süreciyle kaynaklardan çekilir, temizlenir, ortak bir biçime dönüştürülür ve yüklenir. Sonuçta tablolar ve sütunlarla düzenlenmiş yapılandırılmış veri elde edilir. Analistler bu veriler üzerinde SQL sorguları çalıştırarak "geçen çeyrekte hangi bölgede satışlar düştü?" gibi soruları yanıtlar.
Temel özellikleri
- Konu odaklı: Müşteri, ürün, satış gibi iş konularına göre düzenlenir.
- Bütünleşik: Farklı kaynaklardaki tutarsız biçimler ortak standarda getirilir.
- Zamana bağlı: Geçmiş veriler saklanır, böylece eğilimler incelenebilir.
- Kalıcı: Veriler genellikle eklenir ve okunur, sık sık değiştirilmez.
Veri ambarı ile veri gölü farkı
| Özellik | Veri ambarı | Veri gölü |
|---|---|---|
| Veri türü | Yapılandırılmış | Her tür, ham |
| Şema | Yazarken belirlenir | Okurken belirlenir |
| Tipik kullanıcı | İş analisti | Veri bilimci, mühendis |
Nelere dikkat etmeli?
Veri ambarı kurmak; veri modelleme, kalite kontrolü ve erişim yetkilendirmesi gerektirir. Kaynak verideki hatalar düzeltilmeden ambara taşınırsa raporlar da hatalı olur. Bu yüzden veri yönetişimi ve veri kalitesi süreçleri ambarın ayrılmaz parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Veri ambarı ile normal veritabanı arasındaki fark nedir?
Normal (işlemsel) veritabanı sipariş kaydı gibi anlık işlemleri hızlıca yürütmek için tasarlanır. Veri ambarı ise büyük hacimli geçmiş veri üzerinde karmaşık analiz sorgularını çalıştırmak için optimize edilir.
Veri ambarı yapay zekâ projelerinde kullanılır mı?
Evet. Temiz ve düzenli yapısı sayesinde tahmin modelleri için güvenilir bir eğitim verisi kaynağı olabilir. Görsel, ses gibi yapılandırılmamış veriler için ise genellikle veri gölü tercih edilir.