İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Veri Ağı Nedir?

İngilizce: Data Mesh

Yayın: · Son güncelleme:

Veri Ağı Nedir? Kısaca

Veri ağı (data mesh), analitik verinin merkezî bir ekip yerine, veriyi üreten iş alanlarının ekipleri tarafından birer ürün gibi sahiplenilip sunulduğu, merkeziyetsiz bir veri mimarisi ve organizasyon yaklaşımıdır.

Veri Ağı nedir?
İçindekiler
  1. Veri ağı nedir?
  2. Dört temel ilke
  3. Artıları ve zorlukları

Veri ağı, büyük kuruluşlarda verinin nasıl yönetileceğine dair hem teknik hem de organizasyonel bir yaklaşımdır. 2019 civarında ortaya atılmış ve özellikle çok sayıda ekibi olan şirketlerde ilgi görmüştür.

Veri ağı nedir?

Geleneksel modelde tüm veriler merkezî bir veri ambarı ya da veri gölünde toplanır ve tek bir veri ekibi tarafından yönetilir. Kuruluş büyüdükçe bu ekip darboğaza dönüşebilir: Veriyi en iyi bilen ekipler ile veriyi işleyen ekip birbirinden kopar.

Veri ağı bu sorunu, veri sorumluluğunu iş alanlarına dağıtarak çözmeye çalışır.

Dört temel ilke

  1. Alan odaklı sahiplik: Satış, lojistik ya da ödeme gibi her iş alanı kendi verisinden sorumludur.
  2. Ürün olarak veri: Veri, kullanıcıları olan bir ürün gibi ele alınır; belgelenmiş, bulunabilir, güvenilir ve kolay erişilebilir olmalıdır.
  3. Self servis veri platformu: Ortak bir altyapı, alan ekiplerinin veri ürünlerini kendileri yayımlamasını kolaylaştırır.
  4. Federe hesaplamalı yönetişim: Güvenlik, gizlilik ve ortak standartlar merkezî olarak belirlenir ama mümkün olduğunca otomatik araçlarla uygulanır.

Artıları ve zorlukları

Varsayımsal büyük bir e-ticaret şirketinde sipariş ekibinin kendi sipariş verisini düzenli, belgelenmiş bir ürün olarak sunduğunu düşün. Analistler bu veriyi merkezî ekibi beklemeden kullanabilir.

Bununla birlikte veri ağı, her ekipte veri yetkinliği gerektirir ve ciddi bir kültür değişimi ister. Ortak standartlar olmadan farklı alanların verileri birbiriyle uyumsuz hâle gelebilir. Bu yüzden güçlü veri yönetişimi ve iyi bir veri kataloğu, yaklaşımın başarısı için kritiktir. Küçük kuruluşlar için merkezî yapı çoğu zaman daha basit ve yeterlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Veri ağı bir yazılım ürünü mü?

Hayır. Veri ağı belirli bir yazılım değil, verinin organizasyon içinde nasıl sahiplenileceğine ve sunulacağına dair bir mimari ve yönetim yaklaşımıdır. Farklı araçlarla uygulanabilir.

Veri ağı ile veri gölü arasındaki fark nedir?

Veri gölü, verilerin merkezî bir depoda ham hâlde toplanmasıdır. Veri ağı ise sorumluluğu iş alanlarına dağıtır; her alan kendi verisini ürün olarak sunar ve depolama da dağıtık olabilir.

İlgili terimler

Veri Yönetişimi(Data Governance)Veri yönetişimi (data governance), bir kurumdaki verilerin nasıl toplanacağını, kimin sorumlu olacağını, kimin erişebileceğini ve hangi kalite ile güvenlik kurallarına uyulacağını belirleyen politika, rol ve süreçler bütünüdür.Veri Kataloğu(Data Catalog)Veri kataloğu, bir kurumdaki veri setlerinin, tabloların ve raporların meta verilerini tek bir yerde toplayan, aranabilir bir envanterdir. Hangi verinin nerede olduğunu, ne anlama geldiğini ve kimin sorumlu olduğunu gösterir.Veri Gölü(Data Lake)Veri gölü (data lake), yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış her tür veriyi ham hâliyle, önceden bir şemaya dönüştürmeden büyük ölçekte saklayan merkezi depolama alanıdır.Veri Ambarı(Data Warehouse)Veri ambarı (data warehouse), bir kurumun farklı sistemlerinden gelen verileri temizlenmiş, düzenlenmiş ve yapılandırılmış biçimde tek bir merkezde toplayan, raporlama ve analiz için optimize edilmiş veri deposudur.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.Dil Tespiti(Language Detection)Dil tespiti (language detection), bir metnin ya da ses kaydının hangi dilde olduğunu otomatik olarak belirleyen doğal dil işleme görevidir. Çeviri, arama motorları ve içerik moderasyonu gibi pek çok sistemin ilk adımıdır.