İçeriğe geç
parazade

Uygunluk Testi Nedir?

İngilizce: Appropriateness Test

Yayın: · Son güncelleme:

Uygunluk Testi Nedir? Kısaca

Uygunluk testi, aracı kurumun müşterinin bilgi ve tecrübesini ölçerek talep ettiği yatırım ürününün risklerini anlayabilecek durumda olup olmadığını değerlendirdiği testtir.

Uygunluk Testi nedir?
İçindekiler
  1. Uygunluk testi nedir?
  2. Sonuç ne anlama gelir?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Uygunluk testi, yatırım kuruluşunun sana bir ürün ya da hizmet sunmadan önce, o ürünün risklerini anlayacak bilgi ve tecrübeye sahip olup olmadığını değerlendirmek için yaptığı testtir. SPK düzenlemelerine göre yatırım danışmanlığı ve portföy yönetimi dışındaki yatırım hizmetlerinde (ör. işlem aracılığı) uygulanır.

Uygunluk testi nedir?

Test genellikle soru formu şeklindedir. Eğitim düzeyin, mesleğin, daha önce işlem yaptığın ürünler ve bu işlemlerin sıklığı gibi konular sorulur. Amaç, örneğin VİOP ya da kaldıraçlı işlemler gibi karmaşık ürünlere, bunların nasıl çalıştığını bilmeyen birinin habersizce girmesini önlemektir.

Sonuç ne anlama gelir?

  • Uygun: Ürün, bilgi ve tecrübe düzeyine uygun kabul edilir.
  • Uygun değil: Kurum seni yazılı ya da elektronik olarak uyarır. Çoğu üründe uyarıya rağmen işlem yapmayı seçebilirsin, ancak bu kararın sorumluluğu sana aittir.
  • Bilgi vermezsen: Kurum değerlendirme yapamaz ve bunu sana bildirir.

Örnek

Diyelim ki daha önce yalnızca hisse alıp satmış bir yatırımcı, vadeli işlem hesabı açmak istiyor. Testte türev ürün tecrübesi olmadığı anlaşılırsa kurum bunu belirten bir uyarı gösterir.

Nelere dikkat etmeli?

Testi hızlıca geçmek için yanlış cevap verme; test seni korumak için var. "Uygun değil" uyarısı aldığın bir ürüne girmeden önce, özellikle kaldıraç ve türevlerde zararın yatırdığın tutarı hızla eritebileceğini bil. Yerindelik testi ise daha kapsamlıdır; mali durumunu ve hedeflerini de sorgular.

Sıkça Sorulan Sorular

Uygunluk testi ile yerindelik testi arasındaki fark nedir?

Uygunluk testi bilgi ve tecrübeyi ölçer. Yerindelik testi buna ek olarak mali durumu ve yatırım amaçlarını da değerlendirir; portföy yönetimi ve yatırım danışmanlığında kullanılır.

Testten "uygun değil" sonucu alırsam işlem yapamaz mıyım?

Çoğu durumda kurum seni uyarır ve işlem yapıp yapmama kararı sana kalır. Ancak bazı ürünlerde kurumun ek şartları olabilir; ayrıntıyı aracı kurumundan öğrenmelisin.

İlgili terimler

Yerindelik Testi(Suitability Test)Yerindelik testi, yatırım danışmanlığı ve portföy yönetimi hizmetlerinde müşterinin bilgi ve tecrübesi, mali durumu ve yatırım amaçları birlikte değerlendirilerek önerilerin ona uygun olup olmadığının belirlenmesidir.Risk Bildirim Formu(Risk Disclosure Form)Risk bildirim formu, aracı kurumun yatırımcıya işlem yapacağı ürünlerin ve piyasaların risklerini yazılı olarak anlattığı, yatırımcının okuyup onayladığı bilgilendirme belgesidir.Genel Müşteri(Retail Client)Genel müşteri, SPK düzenlemelerinde profesyonel müşteri tanımına girmeyen ve bu nedenle yatırımcı koruma kurallarından en geniş ölçüde yararlanan müşteri sınıfıdır; bireysel yatırımcıların çoğu bu gruptadır.Risk Profili(Risk Profile)Risk profili, bir yatırımcının mali durumu, yatırım süresi, bilgi ve deneyimi ile kayıplara katlanma isteği birlikte değerlendirilerek ne kadar risk alabileceğini gösteren kişisel değerlendirmedir.Yatırım Danışmanlığı(Investment Advisory)Yatırım danışmanlığı, SPK'dan yetki almış kuruluşların müşterinin mali durumunu ve risk profilini değerlendirerek belirli sermaye piyasası araçlarına ilişkin kişiye özel yorum ve tavsiye sunduğu yatırım hizmetidir.Portföy Yönetimi(Portfolio Management)Portföy yönetimi, belirli bir getiri hedefi ve risk düzeyi doğrultusunda hisse, tahvil, fon, altın gibi varlıklardan oluşan bir yatırım sepetinin oluşturulması, izlenmesi ve gerektiğinde değiştirilmesi sürecidir.İşlem Aracılığı(Order Execution Service)İşlem aracılığı, bir yatırım kuruluşunun müşterisinden aldığı alım satım emirlerini müşteri adına ve hesabına borsada ya da diğer piyasalarda kendisi gerçekleştirmesi hizmetidir.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.

İlgili yazılar