Uygunluk Testi Nedir?
İngilizce: Appropriateness Test
Yayın: · Son güncelleme:
Uygunluk Testi Nedir? Kısaca
Uygunluk testi, aracı kurumun müşterinin bilgi ve tecrübesini ölçerek talep ettiği yatırım ürününün risklerini anlayabilecek durumda olup olmadığını değerlendirdiği testtir.

Uygunluk testi, yatırım kuruluşunun sana bir ürün ya da hizmet sunmadan önce, o ürünün risklerini anlayacak bilgi ve tecrübeye sahip olup olmadığını değerlendirmek için yaptığı testtir. SPK düzenlemelerine göre yatırım danışmanlığı ve portföy yönetimi dışındaki yatırım hizmetlerinde (ör. işlem aracılığı) uygulanır.
Uygunluk testi nedir?
Test genellikle soru formu şeklindedir. Eğitim düzeyin, mesleğin, daha önce işlem yaptığın ürünler ve bu işlemlerin sıklığı gibi konular sorulur. Amaç, örneğin VİOP ya da kaldıraçlı işlemler gibi karmaşık ürünlere, bunların nasıl çalıştığını bilmeyen birinin habersizce girmesini önlemektir.
Sonuç ne anlama gelir?
- Uygun: Ürün, bilgi ve tecrübe düzeyine uygun kabul edilir.
- Uygun değil: Kurum seni yazılı ya da elektronik olarak uyarır. Çoğu üründe uyarıya rağmen işlem yapmayı seçebilirsin, ancak bu kararın sorumluluğu sana aittir.
- Bilgi vermezsen: Kurum değerlendirme yapamaz ve bunu sana bildirir.
Örnek
Diyelim ki daha önce yalnızca hisse alıp satmış bir yatırımcı, vadeli işlem hesabı açmak istiyor. Testte türev ürün tecrübesi olmadığı anlaşılırsa kurum bunu belirten bir uyarı gösterir.
Nelere dikkat etmeli?
Testi hızlıca geçmek için yanlış cevap verme; test seni korumak için var. "Uygun değil" uyarısı aldığın bir ürüne girmeden önce, özellikle kaldıraç ve türevlerde zararın yatırdığın tutarı hızla eritebileceğini bil. Yerindelik testi ise daha kapsamlıdır; mali durumunu ve hedeflerini de sorgular.
Sıkça Sorulan Sorular
Uygunluk testi ile yerindelik testi arasındaki fark nedir?
Uygunluk testi bilgi ve tecrübeyi ölçer. Yerindelik testi buna ek olarak mali durumu ve yatırım amaçlarını da değerlendirir; portföy yönetimi ve yatırım danışmanlığında kullanılır.
Testten "uygun değil" sonucu alırsam işlem yapamaz mıyım?
Çoğu durumda kurum seni uyarır ve işlem yapıp yapmama kararı sana kalır. Ancak bazı ürünlerde kurumun ek şartları olabilir; ayrıntıyı aracı kurumundan öğrenmelisin.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Borsaya Nasıl Başlanır? Hesap Açmaktan İlk Hisse Emrine Adım Adım
Borsaya başlamak için SPK yetkili bir aracı kurum ya da bankada yatırım hesabı açar, hesaba para yatırır ve uygulamadan hisse emri verirsin. Kaybetmeyi göze alabileceğin küçük bir tutarla başla, ne aldığını araştır, kaldıraç ve tüyolardan uzak dur.
