TypeScript Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
TypeScript Nedir? Kısaca
TypeScript, Microsoft tarafından geliştirilen ve JavaScript'e statik tip sistemi ekleyen açık kaynaklı bir programlama dilidir; yazılan kod derlenerek tarayıcı ve Node.js'in çalıştırabildiği düz JavaScript'e dönüştürülür.
TypeScript nedir?
TypeScript, JavaScript'in tiplerle genişletilmiş hâlidir. Microsoft tarafından geliştirilip 2012'de duyurulmuştur ve açık kaynaktır. Geçerli her JavaScript kodu aynı zamanda geçerli bir TypeScript kodudur; TypeScript bunun üzerine değişkenlerin ve fonksiyonların hangi türde veri tuttuğunu belirtme imkânı ekler.
Bu yüzden TypeScript'e çoğu zaman JavaScript'in "üst kümesi" (superset) denir.
Nasıl çalışır?
TypeScript kodu doğrudan tarayıcıda çalışmaz. Önce TypeScript derleyicisi kodu kontrol eder ve düz JavaScript'e çevirir. Bu sürece transpile etme denir. Tip hataları, kod daha çalıştırılmadan bu aşamada yakalanır.
function kdvEkle(fiyat: number, oran: number): number {
return fiyat * (1 + oran);
}
kdvEkle("100", 0.2); // Hata: "100" bir sayı değil
Düz JavaScript'te bu çağrı hata vermeden çalışır ve beklenmedik bir sonuç üretir. TypeScript ise editörde yazarken hatayı kırmızı çizgiyle gösterir.
Avantajları neler?
En büyük kazanç, hataların erken yakalanmasıdır. Büyük ekiplerde bir fonksiyonun ne beklediğini tiplerden okumak dokümantasyon işlevi görür. Editörler de tiplere bakarak daha isabetli otomatik tamamlama ve güvenli yeniden adlandırma sunar.
Bedeli ise ek bir derleme adımı ve öğrenme süresidir. Küçük betiklerde bu yük gereksiz görülebilir. Ancak birkaç bin satırı geçen ve birden fazla kişinin çalıştığı projelerde TypeScript, hata ayıklamaya harcanan zamanı belirgin biçimde azaltabilir.
Angular TypeScript ile yazılır; React, Vue ve Node.js projelerinde de yaygın olarak kullanılır. JavaScript biliyorsanız, mevcut küçük bir projenizin dosya uzantısını .ts yapıp çıkan uyarıları düzelterek başlamak pratik bir yoldur.
Sıkça Sorulan Sorular
TypeScript öğrenmek için JavaScript bilmek gerekir mi?
Evet, önerilir. TypeScript, JavaScript'in üzerine kurulduğu için önce JavaScript'in temel kavramlarını öğrenmek TypeScript'i çok daha kolay hâle getirir.
TypeScript tarayıcıda çalışır mı?
Doğrudan çalışmaz. Önce derleyiciyle JavaScript'e dönüştürülür; tarayıcı ve Node.js bu dönüştürülmüş kodu çalıştırır. Deno ve Bun gibi bazı çalışma ortamları TypeScript'i doğrudan destekler.