Derleme Nedir?
İngilizce: Compilation
Yayın: · Son güncelleme:
Derleme Nedir? Kısaca
Derleme (compilation), kaynak kodun bir derleyici tarafından makine koduna ya da ara koda çevrilerek çalıştırılabilir hâle getirilmesi işlemidir. Bu sırada sözdizimi ve tür hataları da denetlenir.
Derleme nedir?
Derleme, programcının yazdığı kaynak kodun derleyiciyle çalıştırılabilir bir dosyaya dönüştürülmesidir. C ile yazılmış bir hesap.c dosyası derlendiğinde, bilgisayarın doğrudan çalıştırabileceği bir program dosyası oluşur. İşlem, kodun her değişikliğinden sonra tekrarlanır.
Yazılımda "derleme ne demek" diye sorulduğunda bir ayrım işe yarar. Derleme yalnızca çeviri adımını anlatır; build ise derlemeye ek olarak dosyaları birleştirme, paketleme ve test gibi adımları da içeren daha geniş bir süreçtir.
Bu süreçte neler olur?
Derleyici önce kodu okur ve kurallara uyup uymadığını kontrol eder. Bir parantez açık kaldıysa ya da tanımlanmamış bir değişken kullanıldıysa derleme durur ve hata mesajı verilir. Sorun yoksa kod iyileştirilir ve hedef platformun anlayacağı talimatlara çevrilir.
Örneğin bir değişkene sayı yerine metin atadığınızda, tür denetimi yapan dillerde bu hata derleme anında yakalanır. Kullanıcı programı hiç açmadan sorunu çözmüş olursunuz.
Hata türleri nasıl ayrılır?
İki tür hata sık karıştırılır. Derleme hatası, program oluşmadan önce yaşanır ve genellikle yazım ya da tür sorunudur. Çalışma zamanı hatası ise program başarıyla derlendikten sonra, örneğin sıfıra bölme gibi bir durumda ortaya çıkar.
Büyük projelerde derleme dakikalar sürebilir. Bu süreyi kısaltmak için yalnız değişen dosyaları yeniden derleyen araçlar kullanılır; projenizde böyle bir ayar olup olmadığını kontrol etmek, günde onlarca kez beklemekten kurtarır.
Sıkça Sorulan Sorular
Derleme ne demek, build ile aynı şey mi?
Derleme, kaynak kodun makine koduna çevrilmesidir. Build ise derlemenin yanında bağımlılıkları toplama, paketleme ve test gibi adımları da kapsayan genel süreçtir.
Her programlama dili derlenir mi?
Hayır. C, Go ve Rust gibi diller derlenir; Python ve PHP gibi diller ise çoğunlukla yorumlayıcıyla çalışır. Bazı diller iki yöntemi birlikte kullanır.