Ticari Temsilci Nedir?
İngilizce: Commercial Representative
Yayın: · Son güncelleme:
Ticari Temsilci Nedir? Kısaca
Ticari temsilci, işletme sahibinin ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeyle ilgili işlemlerde onun ticaret unvanı altında imza atmak üzere açıkça ya da örtülü olarak yetkilendirdiği kişidir. Türk Borçlar Kanunu'nun 547. ve devamı maddelerinde düzenlenir.

Ticari temsilci nedir?
Ticari temsilci, bir işletmenin sahibi adına işletmeyi yöneten ve işletmenin unvanıyla imza atabilen kişidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 547. maddesinde tanımlanır. Eski mevzuatta "ticari mümessil" olarak geçen bu kavram, bugün de iş hayatında genel müdür ya da şube müdürü gibi rollerde karşımıza çıkar.
Ticari temsilcilik yetkisi açıkça verilebileceği gibi, işletme sahibinin davranışlarından örtülü olarak da doğabilir.
Yetkileri nelerdir?
Ticari temsilci, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı işletmenin amacına giren her türlü işlemi işletme sahibi adına yapmaya yetkili sayılır. Bu geniş yetki, karşı tarafın tek tek yetki belgesi aramadan işlem yapabilmesini sağlar.
Ancak bazı sınırlar vardır. Özel olarak yetkilendirilmedikçe ticari temsilci taşınmazları devredemez ya da bir hakla sınırlandıramaz. Yetki yalnız bir şubenin işleriyle ya da birden fazla kişinin birlikte imzası şartıyla da sınırlandırılabilir; bu sınırlamaların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için ticaret siciline tescil edilmesi gerekir.
Tescil ve sorumluluk
İşletme sahibi, ticari temsilcilik yetkisini ticaret siciline tescil ettirmekle yükümlüdür. Bununla birlikte, işletme sahibinin temsilcinin işlemlerinden sorumluluğu tescile bağlı değildir. Tescil edilmemiş bir temsilcinin yaptığı işlemler de koşulları varsa işletme sahibini bağlar.
Ticari vekilden farkı
Ticari vekil, ticari temsilcilik yetkisi verilmeden işletmenin yönetimi ya da bazı işleri için yetkilendirilen kişidir. Yetkisi olağan işlemlerle sınırlıdır; açıkça yetkilendirilmedikçe ödünç para alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz ve dava açamaz.
Varsayımsal olarak bir şirketin İzmir şubesine atanan müdür, şube işleri için ticari temsilci olarak tescil edilsin. Bu müdür şube adına tedarik sözleşmesi imzalayabilir, ancak özel yetki olmadan şirketin binasını satamaz. Yetki belgelerini kontrol etmek için imza sirküleri ve Borçlar Kanunu hükümleri iyi bir başlangıçtır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticari temsilci ile acente aynı mı?
Hayır. Ticari temsilci işletme sahibine bağlı çalışır ve onun adına işletmeyi yönetir. Acente ise bağımsız bir tacir olarak başka bir işletme adına sürekli aracılık eder ya da sözleşme yapar.
Ticari temsilcinin yetkisi nasıl sona erer?
Yetki işletme sahibi tarafından her zaman kaldırılabilir. Sona ermenin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için ticaret sicilinden terkin edilmesi gerekir.