İçeriğe geç
parazade
Finans

Temerrüt Hali Nedir?

İngilizce: State of Default

Yayın: · Son güncelleme:

Temerrüt Hali Nedir? Kısaca

Temerrüt hali, muaccel yani ödeme zamanı gelmiş bir borcu borçlunun zamanında yerine getirmemesi ve bu nedenle hukuken gecikmiş sayılması durumudur. Temerrüt; faiz, tazminat ve sözleşmeden dönme gibi sonuçlar doğurabilir.

Temerrüt Hali nedir?
İçindekiler
  1. Temerrüt hali nedir?
  2. Sonuçları nelerdir?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Temerrüt, günlük dilde "borcunu zamanında ödememek" anlamına gelir. Hukuken ise belirli koşullar oluştuğunda borçlunun gecikmeye düşmüş sayılmasıdır. Kamu borçlarında ve ekonomide kullanılan temerrüt kavramıyla aynı kökü paylaşır.

Temerrüt hali nedir?

Türk Borçlar Kanunu'na (TBK) göre muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Yani ödeme günü gelmiş bir borçta alacaklı borçluyu uyarır; borçlu yine ödemezse temerrüt başlar.

Bazı durumlarda ihtara gerek yoktur. En yaygın örnek, ödeme gününün sözleşmede belirli bir tarih olarak kararlaştırılmasıdır. Bu durumda o gün geçtiğinde borçlu kendiliğinden temerrüde düşer.

Sonuçları nelerdir?

  • Temerrüt faizi: Para borçlarında borçlu, gecikilen süre için faiz ödemekle yükümlü olur. Sözleşmede oran yoksa kanuni oranlar uygulanır; güncel oranı resmî kaynaktan kontrol et.
  • Gecikme zararı: Faizi aşan bir zarar varsa ve borçlu kusursuzluğunu ispat edemezse bu zararı da gidermesi gerekebilir.
  • Beklenmedik hâlden sorumluluk: Temerrüde düşen borçlu, kural olarak bu süre içinde meydana gelen beklenmedik olaylardan da sorumlu olur.
  • Sözleşmeden dönme: Karşılıklı sözleşmelerde alacaklı, uygun bir süre verdikten sonra ifadan vazgeçip sözleşmeden dönebilir.

Nelere dikkat etmeli?

Kredi ve kredi kartı borçlarında temerrüt, kredi siciline olumsuz kayıt ve hesabın kat edilmesi gibi ağır sonuçlar doğurabilir. Ödeme güçlüğü yaşıyorsan, borcu temerrüde düşmeden önce alacaklıyla yeniden yapılandırma seçeneklerini konuşmak daha az maliyetli olabilir. Alacaklıysan, temerrüdü belgelemek için ihtarname göndermek ileride ispat kolaylığı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Temerrüde düşmek için ihtar şart mı?

Kural olarak alacaklının ihtarı gerekir. Ancak ödeme günü sözleşmede belirli bir tarih olarak kararlaştırılmışsa o tarihin geçmesiyle borçlu ihtara gerek olmadan temerrüde düşer.

Temerrüt faizi ile akdi faiz arasındaki fark nedir?

Akdi faiz, borcun vadesi boyunca kullanılan paranın bedelidir. Temerrüt faizi ise borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle gecikilen süre için işleyen faizdir.

İlgili terimler

Temerrüt Faizi(Default Interest)Temerrüt faizi, para borcunu vadesinde ödemeyen borçlunun, gecikilen süre için alacaklıya ödemekle yükümlü olduğu faizdir. Türkiye'de temel dayanağı 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'dur.İhtarname(Notice of Default)İhtarname, bir kişinin karşı tarafa bir yükümlülüğü yerine getirmesini, bir hakkını ya da niyetini resmî ve ispatlanabilir biçimde bildirmek için çoğunlukla noter aracılığıyla gönderdiği yazılı uyarıdır.Temerrüt(Default)Temerrüt, bir borçlunun borcunu ya da faizini vadesinde ve sözleşmede belirlenen şartlara uygun biçimde ödememesi durumudur; bireyler, şirketler ve devletler için kullanılır ve genellikle gecikme faizi, kredi notunun düşmesi gibi sonuçlar doğurur.Cezai Şart(Penalty Clause)Cezai şart, bir sözleşmede borcun hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde borçlunun alacaklıya ödemeyi önceden kabul ettiği para ya da başka bir edimdir. Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.