Oransal Dağıtım Nedir?
İngilizce: Proportional Allocation
Yayın: · Son güncelleme:
Oransal Dağıtım Nedir? Kısaca
Oransal dağıtım, halka arzda bir yatırımcı grubuna ayrılan payların, her yatırımcının talep ettiği miktarın toplam talebe oranına göre dağıtıldığı yöntemdir. Daha fazla talep eden yatırımcı daha fazla pay alır.
Oransal dağıtım, halka arzda payların yatırımcıların talepleriyle orantılı olarak paylaştırıldığı yöntemdir. Eşit dağıtımın aksine burada talep miktarı belirleyicidir: toplam talebin %1'ini oluşturan bir yatırımcı, gruba ayrılan payların yaklaşık %1'ini alır.
Oransal dağıtım nedir, nasıl hesaplanır?
Karşılanma oranı = Gruba ayrılan pay miktarı / Gruptaki toplam talep
Her yatırımcının alacağı pay = Talep ettiği miktar × Karşılanma oranı
Lot bölünemediği için küsuratlar izahnamede belirtilen kurallara göre yuvarlanır ve kalan paylar dağıtılır.
Örnek
Varsayımsal bir halka arzda bir gruba 1.000.000 lot ayrılmış, toplam talep 4.000.000 lot olsun. Karşılanma oranı %25'tir. 400 lot talep eden yatırımcı 100 lot, 40.000 lot talep eden yatırımcı 10.000 lot alır.
Eşit dağıtımdan farkı
| Özellik | Oransal dağıtım | Eşit dağıtım |
|---|---|---|
| Belirleyici | Talep miktarı | Talepte bulunan kişi sayısı |
| Yüksek talep | Daha fazla pay getirir | Ek pay getirmez |
| Yaygınlık | Paylar büyük talepte yoğunlaşabilir | Paylar daha geniş tabana yayılır |
Nelere dikkat etmeli?
Oransal dağıtımda bazı yatırımcılar, daha fazla pay alabilmek için gerçek ihtiyaçlarının üzerinde talepte bulunabilir; bu da toplam talebi şişirebilir. Talep ettiğin tutarın tamamı dağıtım tamamlanana kadar bloke edilir ve karşılanma oranı yüksek çıkarsa beklediğinden çok daha fazla pay alabilirsin. Bu yüzden ancak gerçekten almaya hazır olduğun tutar kadar talep vermek gerekir. Hangi yöntemin hangi yatırımcı grubunda uygulanacağı izahnamede yazar ve SPK düzenlemeleri bazı halka arzlarda bireysel yatırımcılar için eşit dağıtımı zorunlu tutabilir; güncel kuralları SPK'dan kontrol et.
Sıkça Sorulan Sorular
Oransal dağıtımda talebimin tamamı karşılanabilir mi?
Toplam talep gruba ayrılan payların altında kalırsa talebinin tamamı karşılanabilir. Bu yüzden yalnızca gerçekten almaya hazır olduğun miktar kadar talep vermek önemlidir.
Oransal dağıtım hangi yatırımcı gruplarında kullanılır?
Bu, halka arzın izahnamesine ve SPK düzenlemelerine bağlıdır. Kurumsal yatırımcı gruplarında farklı, bireysel yatırımcılarda farklı yöntemler uygulanabilir.