Swap Hariç Net Rezerv Ne Demek?
İngilizce: Net Reserves Excluding Swaps
Yayın: · Son güncelleme:
Swap Hariç Net Rezerv Ne Demek? Kısaca
Swap hariç net rezerv, merkez bankasının net rezervinden, bankalarla ve diğer merkez bankalarıyla yaptığı döviz swap işlemleri yoluyla geçici olarak elde ettiği dövizler çıkarıldığında kalan tutardır. Merkez bankasının en dar ve en temkinli rezerv ölçüsüdür.
Swap hariç net rezerv, merkez bankasının döviz gücünü en temkinli biçimde ölçen göstergedir. Net rezervden, swap anlaşmalarıyla geçici olarak alınmış ve vadesi gelince geri verilecek dövizler de düşülür.
Swap hariç net rezerv ne demek?
Döviz swapı, iki tarafın belirli bir süre için para birimlerini değiş tokuş etmesi ve vade sonunda geri değiştirmesidir. Merkez bankası örneğin bankalardan TL karşılığında döviz alıp vade sonunda geri vermeyi taahhüt edebilir. Bu döviz rezervleri büyütür ama kalıcı değildir; bir yükümlülüktür.
Standart net rezerv hesaplamasında bazı swap işlemleri bilanço dışında kaldığı için görünmeyebilir. Bu nedenle analistler bu swap pozisyonunu ayrıca düşerek "swap hariç" rakamı hesaplar.
Nasıl hesaplanır?
Basitleştirilmiş hâliyle:
Swap hariç net rezerv = Net rezerv − Swap yoluyla alınan döviz (net swap pozisyonu)
Varsayımsal bir örnek: Net rezervi 30 birim olan bir merkez bankası, swaplarla 50 birim döviz almışsa swap hariç net rezervi −20 birim olur. Yani swaplar olmasa merkez bankasının kendi döviz pozisyonu eksidedir.
Neden takip edilir?
- Merkez bankasının dış kaynağa dayanmadan kullanabileceği döviz miktarını gösterir.
- Kur baskısı dönemlerinde politikanın sürdürülebilirliği hakkında ipucu verir.
- Eksi değerler, piyasalarda ve kredi derecelendirme değerlendirmelerinde kırılganlık işareti olarak yorumlanabilir.
Bu gösterge doğrudan TCMB tarafından tek bir rakam olarak ilan edilmeyebilir; çoğunlukla TCMB'nin bilanço ve rezerv verilerinden analistlerce hesaplanır. Hesaplama yöntemine göre sonuçlar küçük farklar gösterebilir, bu yüzden güncel değeri resmî verilerden kontrol etmek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Swap hariç net rezerv neden eksi çıkabilir?
Merkez bankası rezervlerinin önemli kısmını swaplarla, yani geri vermek üzere geçici olarak almışsa, bu tutarlar düşüldüğünde kendi döviz pozisyonu eksiye inebilir. Bu, rezervlerin borçla desteklendiğini gösterir.
Swap hariç net rezerv nedir, kim hesaplar?
Net rezervden swap yoluyla elde edilen dövizlerin çıkarılmasıyla bulunan göstergedir. Genellikle ekonomistler ve analistler TCMB'nin yayımladığı bilanço ve rezerv verilerinden hesaplar.