SQL Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
SQL Nedir? Kısaca
SQL (Structured Query Language, yapılandırılmış sorgu dili), ilişkisel veritabanlarındaki verileri sorgulamak, eklemek, güncellemek, silmek ve tabloları yönetmek için kullanılan standart bir dildir.

SQL, tablolar hâlinde saklanan verilerle konuşmanın dilidir. "Geçen ay İzmir'den gelen siparişleri tutara göre sırala" gibi bir isteği veritabanının anlayacağı biçimde ifade etmeni sağlar.
SQL nedir?
SQL, Structured Query Language ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede "yapılandırılmış sorgu dili" olarak çevrilir. 1970'lerde ilişkisel veritabanı modeliyle birlikte geliştirilmiş ve zamanla standart hâline gelmiştir. Farklı veritabanı sistemleri küçük farklılıklar (lehçeler) içerse de temel komutlar ortaktır.
SQL bildirimsel bir dildir: Sonucun nasıl hesaplanacağını adım adım yazmazsın, ne istediğini söylersin; veritabanı en verimli yolu kendisi bulur.
Temel komutlar
| Komut | İşlevi |
|---|---|
| SELECT | Veri okur |
| INSERT | Yeni kayıt ekler |
| UPDATE | Kaydı günceller |
| DELETE | Kaydı siler |
| CREATE TABLE | Tablo oluşturur |
Örnek bir sorgu:
SELECT sehir, SUM(tutar) AS toplam
FROM siparisler
GROUP BY sehir
ORDER BY toplam DESC;
Bu sorgu, şehir bazında toplam sipariş tutarını büyükten küçüğe sıralar.
Veri bilimi ve yapay zekâdaki yeri
Kurumlardaki yapılandırılmış verinin büyük kısmı ilişkisel veritabanlarında ve veri ambarlarında durur. Veri analistleri, mühendisler ve bilimciler modele veri hazırlamadan önce çoğunlukla SQL ile veriyi çeker, filtreler ve birleştirir. ELT süreçlerindeki dönüşümler de genellikle SQL ile yazılır.
Nelere dikkat etmeli?
Kullanıcı girdisini doğrudan sorgu metnine eklemek, SQL enjeksiyonu adı verilen güvenlik açığına yol açabilir. Uygulamalarda parametreli sorgular kullanmak bu riski azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
SQL ne demek, nasıl okunur?
SQL, Structured Query Language yani yapılandırılmış sorgu dili demektir. Harf harf "es-kü-el" ya da İngilizce "sequel" diye okunur; iki okunuş da yaygındır.
SQL bir programlama dili midir?
SQL, veri sorgulama ve yönetme için tasarlanmış alana özgü bir dildir. Genel amaçlı programlama dillerinden farklıdır, ancak bazı sistemlerdeki uzantılarla döngü ve koşul gibi yapılar da yazılabilir.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Kendi Bilgisayarında Ücretsiz Yapay Zekâ Sistemi Kur: Ekran Kartı, İşlemci ve RAM ile Adım Adım
Kendi bilgisayarında ücretsiz ve limitsiz bir yapay zekâ sistemi kurmak mümkün: Ollama ya da LM Studio ile dil modeli, Continue ile kod asistanı, ComfyUI ya da Forge ile görsel üretim. Belirleyici olan ekran kartının belleğidir (VRAM); 8 GB'lık kartta 7-8B modeller rahat çalışır, kart yoksa işlemci ve RAM ile daha yavaş çalışır.
