İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

SQL Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

SQL Nedir? Kısaca

SQL (Structured Query Language, yapılandırılmış sorgu dili), ilişkisel veritabanlarındaki verileri sorgulamak, eklemek, güncellemek, silmek ve tabloları yönetmek için kullanılan standart bir dildir.

SQL nedir?
İçindekiler
  1. SQL nedir?
  2. Temel komutlar
  3. Veri bilimi ve yapay zekâdaki yeri
  4. Nelere dikkat etmeli?

SQL, tablolar hâlinde saklanan verilerle konuşmanın dilidir. "Geçen ay İzmir'den gelen siparişleri tutara göre sırala" gibi bir isteği veritabanının anlayacağı biçimde ifade etmeni sağlar.

SQL nedir?

SQL, Structured Query Language ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede "yapılandırılmış sorgu dili" olarak çevrilir. 1970'lerde ilişkisel veritabanı modeliyle birlikte geliştirilmiş ve zamanla standart hâline gelmiştir. Farklı veritabanı sistemleri küçük farklılıklar (lehçeler) içerse de temel komutlar ortaktır.

SQL bildirimsel bir dildir: Sonucun nasıl hesaplanacağını adım adım yazmazsın, ne istediğini söylersin; veritabanı en verimli yolu kendisi bulur.

Temel komutlar

Komut İşlevi
SELECT Veri okur
INSERT Yeni kayıt ekler
UPDATE Kaydı günceller
DELETE Kaydı siler
CREATE TABLE Tablo oluşturur

Örnek bir sorgu:

SELECT sehir, SUM(tutar) AS toplam
FROM siparisler
GROUP BY sehir
ORDER BY toplam DESC;

Bu sorgu, şehir bazında toplam sipariş tutarını büyükten küçüğe sıralar.

Veri bilimi ve yapay zekâdaki yeri

Kurumlardaki yapılandırılmış verinin büyük kısmı ilişkisel veritabanlarında ve veri ambarlarında durur. Veri analistleri, mühendisler ve bilimciler modele veri hazırlamadan önce çoğunlukla SQL ile veriyi çeker, filtreler ve birleştirir. ELT süreçlerindeki dönüşümler de genellikle SQL ile yazılır.

Nelere dikkat etmeli?

Kullanıcı girdisini doğrudan sorgu metnine eklemek, SQL enjeksiyonu adı verilen güvenlik açığına yol açabilir. Uygulamalarda parametreli sorgular kullanmak bu riski azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

SQL ne demek, nasıl okunur?

SQL, Structured Query Language yani yapılandırılmış sorgu dili demektir. Harf harf "es-kü-el" ya da İngilizce "sequel" diye okunur; iki okunuş da yaygındır.

SQL bir programlama dili midir?

SQL, veri sorgulama ve yönetme için tasarlanmış alana özgü bir dildir. Genel amaçlı programlama dillerinden farklıdır, ancak bazı sistemlerdeki uzantılarla döngü ve koşul gibi yapılar da yazılabilir.

İlgili terimler

PythonPython, okunabilir ve sade sözdizimiyle bilinen, genel amaçlı, açık kaynaklı bir programlama dilidir. Veri bilimi, yapay zekâ, otomasyon ve web geliştirmede en yaygın kullanılan dillerden biridir.Yapılandırılmış Veri(Structured Data)Yapılandırılmış veri, önceden tanımlanmış bir şemaya göre satır ve sütunlar hâlinde düzenlenmiş, her alanın türü ve anlamı belli olan veridir. Banka hareketleri, stok listeleri ve müşteri tabloları tipik örneklerdir.Veri Ambarı(Data Warehouse)Veri ambarı (data warehouse), bir kurumun farklı sistemlerinden gelen verileri temizlenmiş, düzenlenmiş ve yapılandırılmış biçimde tek bir merkezde toplayan, raporlama ve analiz için optimize edilmiş veri deposudur.Veri Analisti(Data Analyst)Veri analisti, kurumların topladığı verileri inceleyip temizleyen, özetleyen ve raporlar, grafikler ya da gösterge panelleri aracılığıyla karar vericilere anlaşılır bilgiler sunan uzmandır. Ağırlıklı olarak 'ne oldu ve neden oldu' sorularına odaklanır.ELT(Extract Load Transform)ELT (Extract, Load, Transform), verinin kaynaktan çekilip önce ham hâliyle hedef sisteme yüklendiği, dönüştürme işleminin ise sonradan bu hedef sistemin kendi işlem gücüyle yapıldığı veri entegrasyon yaklaşımıdır.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.

İlgili yazılar

Yapay Zeka ile Kazanç

Kendi Bilgisayarında Ücretsiz Yapay Zekâ Sistemi Kur: Ekran Kartı, İşlemci ve RAM ile Adım Adım

Kendi bilgisayarında ücretsiz ve limitsiz bir yapay zekâ sistemi kurmak mümkün: Ollama ya da LM Studio ile dil modeli, Continue ile kod asistanı, ComfyUI ya da Forge ile görsel üretim. Belirleyici olan ekran kartının belleğidir (VRAM); 8 GB'lık kartta 7-8B modeller rahat çalışır, kart yoksa işlemci ve RAM ile daha yavaş çalışır.

· 30 dk okuma