İçeriğe geç
parazade
Yazılım & No-Code

Sorgu Nedir?

İngilizce: Query

Yayın: · Son güncelleme:

Sorgu Nedir? Kısaca

Sorgu (query), bir veritabanından belirli verileri getirmek, yeni veri eklemek, mevcut veriyi güncellemek ya da silmek için gönderilen komuttur. İlişkisel veritabanlarında sorgular genellikle SQL diliyle yazılır.

Sorgu nedir?
İçindekiler
  1. Sorgu nedir?
  2. Sorgu türleri
  3. Sorgu nasıl çalışır?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Sorgu nedir?

Sorgu, veritabanına "bana şu verileri getir" ya da "şu kaydı değiştir" diyen talimattır. İngilizcede query olarak geçer. İlişkisel veritabanlarında bu talimatlar SQL ile, MongoDB gibi sistemlerde ise kendi sorgu dilleriyle yazılır.

Günlük hayatta da sürekli sorgu çalıştırırsınız, sadece görmezsiniz. Bir alışveriş sitesinde "fiyata göre sırala" butonuna bastığınızda arka planda bir veritabanı sorgusu çalışır.

Sorgu türleri

SQL'de en sık kullanılan dört komut, CRUD işlemlerinin karşılığıdır:

Komut Görevi
SELECT Veri okur
INSERT Yeni kayıt ekler
UPDATE Mevcut kaydı değiştirir
DELETE Kayıt siler

Varsayımsal bir örnek: Ankara'daki müşterileri listelemek için SELECT ad FROM musteriler WHERE sehir = 'Ankara'; yazılır. Aynı tabloda bir müşterinin telefonunu değiştirmek için ise UPDATE komutu kullanılır.

Sorgu nasıl çalışır?

Veritabanı sorguyu aldığında önce sözdizimini kontrol eder. Ardından sorgu planlayıcısı, veriye en hızlı hangi yoldan ulaşacağına karar verir: indeks mi kullanılacak, yoksa tablo baştan sona mı taranacak? Son adımda sonuç uygulamaya döner.

Nelere dikkat etmeli?

UPDATE ve DELETE komutlarını WHERE koşulu olmadan çalıştırmak tüm tabloyu etkiler; bu, en pahalı başlangıç hatalarından biridir. Kullanıcıdan gelen veriyi sorgu metnine doğrudan eklemek de SQL enjeksiyonu riskini doğurur. Parametreli sorgular ya da bir ORM kullanmak bu iki riski büyük ölçüde azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sorgu ne demek, sadece veri okumak için mi kullanılır?

Sorgu, veritabanına gönderilen komut demektir. Yalnızca veri okumak için değil, ekleme, güncelleme ve silme işlemleri için de sorgu yazılır.

SQL bilmeden sorgu yapılabilir mi?

Evet. Airtable, Notion ya da çeşitli raporlama araçları, filtre ve sıralama menüleriyle arka planda sorgu oluşturur. Daha karmaşık analizlerde ise temel SQL bilgisi büyük esneklik sağlar.

İlgili terimler

SELECT Sorgusu(SELECT Statement)SELECT sorgusu, SQL'de bir veya birden fazla tablodan veri okumak için kullanılan komuttur. Hangi sütunların, hangi tablodan ve hangi koşula göre getirileceğini belirtir; veriyi değiştirmez.CRUDCRUD, veri üzerinde yapılan dört temel işlemin baş harflerinden oluşan kısaltmadır: Create (oluşturma), Read (okuma), Update (güncelleme) ve Delete (silme). Çoğu yazılımın veri yönetimi bu dört işleme dayanır.Alt Sorgu(Subquery)Alt sorgu (subquery), başka bir SQL sorgusunun içinde parantez içine yazılan ve sonucu dıştaki sorguda kullanılan sorgudur. Bir değeri ya da kayıt listesini önce hesaplayıp ana sorguya aktarmayı sağlar.JOINJOIN, SQL'de iki veya daha fazla tablodaki satırları ortak bir sütun üzerinden eşleştirip tek bir sonuç tablosunda birleştiren ifadedir. Genellikle birincil anahtar ile yabancı anahtar eşleştirilerek kullanılır.SQLSQL (Structured Query Language, yapılandırılmış sorgu dili), ilişkisel veritabanlarındaki verileri sorgulamak, eklemek, güncellemek, silmek ve tabloları yönetmek için kullanılan standart bir dildir.MongoDBMongoDB, verileri tablolar yerine JSON benzeri dokümanlar hâlinde saklayan, doküman tabanlı bir NoSQL veritabanıdır. Esnek yapısı sayesinde alanları kayıttan kayda değişebilen veriler kolayca tutulur.Veritabanı(Database)Veritabanı, verilerin düzenli, aranabilir ve güncellenebilir biçimde saklandığı elektronik kayıt sistemidir. Müşteri listeleri, siparişler ve ürün bilgileri gibi veriler veritabanlarında tutulur.İndeks(Index)İndeks, veritabanında belirli sütunlardaki değerleri sıralı bir yapıda tutarak aranan kayıtların tüm tabloyu taramadan hızlıca bulunmasını sağlayan yardımcı veri yapısıdır. Kitabın sonundaki dizine benzer.

İlgili yazılar

Yapay Zeka ile Kazanç

Kendi Bilgisayarında Ücretsiz Yapay Zekâ Sistemi Kur: Ekran Kartı, İşlemci ve RAM ile Adım Adım

Kendi bilgisayarında ücretsiz ve limitsiz bir yapay zekâ sistemi kurmak mümkün: Ollama ya da LM Studio ile dil modeli, Continue ile kod asistanı, ComfyUI ya da Forge ile görsel üretim. Belirleyici olan ekran kartının belleğidir (VRAM); 8 GB'lık kartta 7-8B modeller rahat çalışır, kart yoksa işlemci ve RAM ile daha yavaş çalışır.

· 30 dk okuma