İçeriğe geç
parazade
Kripto

Sözleşme Hesabı Nedir?

İngilizce: Contract Account

Yayın: · Son güncelleme:

Sözleşme Hesabı Nedir? Kısaca

Sözleşme hesabı, Ethereum ve EVM uyumlu ağlarda bir özel anahtar yerine üzerinde yüklü akıllı sözleşme koduyla yönetilen hesap türüdür. Kendiliğinden işlem başlatamaz; bir çağrı geldiğinde kodundaki kurallara göre çalışır.

Sözleşme Hesabı nedir?
İçindekiler
  1. Sözleşme hesabı nedir?
  2. EOA ile farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

Sözleşme hesabı (contract account), Ethereum'daki iki temel hesap türünden biridir. Diğeri, bir kişinin özel anahtarla kontrol ettiği harici sahipli hesaptır (Externally Owned Account, EOA).

Sözleşme hesabı nedir?

Bir akıllı sözleşme zincire yüklendiğinde ona ait bir adres oluşur. Bu adres bir sözleşme hesabıdır. Bakiye tutabilir, token saklayabilir ve başka sözleşmeleri çağırabilir. Ancak arkasında bir özel anahtar yoktur; ne zaman ve nasıl hareket edeceğini yalnızca kodu belirler.

EOA ile farkı

Özellik Harici hesap (EOA) Sözleşme hesabı
Kontrol Özel anahtar Akıllı sözleşme kodu
İşlem başlatma Kendisi başlatabilir Ancak bir çağrıyla çalışır
Oluşturma maliyeti Ücretsiz Kod yükleme ücreti
Kurallar Sabit Koda göre esnek

Örneğin merkeziyetsiz bir borsadaki likidite havuzu, çoklu imzalı bir kasa ya da bir token'ın kendisi sözleşme hesabıdır. Akıllı cüzdanlar da sözleşme hesabı olarak çalışır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Kod her şeydir: Sözleşme hesabındaki fonlar, kod ne izin veriyorsa o şekilde hareket eder. Hatalı ya da kötü niyetli kod fon kaybına yol açabilir.
  • Yönetici yetkileri: Bazı sözleşmelerde kodu değiştirme ya da fonları dondurma yetkisi bir yöneticiye verilmiş olabilir.
  • Yanlış gönderim: Token'ları, onları işleyemeyen bir sözleşme adresine göndermek kalıcı kayba neden olabilir.

Bir sözleşmeyle etkileşime girmeden önce adresin resmî kaynaktan alındığını ve blok gezgininde doğrulanmış kod olup olmadığını kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir adresin sözleşme hesabı olduğunu nasıl anlarım?

Blok gezgininde adresi arattığında, sözleşme hesaplarında genellikle "Contract" etiketi ve yüklü kod bölümü görünür. Harici hesaplarda ise kod bulunmaz.

Sözleşme hesabının özel anahtarı var mı?

Hayır. Sözleşme hesabı özel anahtarla değil, üzerindeki kodla yönetilir. Kodda yetkili adresler tanımlanmışsa o adreslerin sahipleri belirli işlemleri tetikleyebilir.

İlgili terimler

Akıllı Sözleşme(Smart Contract)Akıllı sözleşme, blokzincir üzerinde çalışan ve önceden belirlenmiş koşullar gerçekleştiğinde kendiliğinden işlem yapan bir programdır; aracıya ihtiyaç duymadan kuralları uygular, ancak kodundaki hatalar da aynen çalışır.Akıllı Cüzdan(Smart Contract Wallet)Akıllı cüzdan (smart contract wallet), tek bir özel anahtar yerine akıllı sözleşme koduyla yönetilen kripto cüzdanıdır. Sosyal kurtarma, harcama limiti ve ücret sponsorluğu gibi programlanabilir güvenlik özellikleri sunabilir.EVM(Ethereum Virtual Machine)EVM (Ethereum Virtual Machine), Ethereum ağındaki akıllı sözleşmeleri çalıştıran ve her düğümde aynı sonucu üreten sanal hesaplama ortamıdır. Her işlemin maliyeti gas ile ölçülür.Akıllı Sözleşme Denetimi(Smart Contract Audit)Akıllı sözleşme denetimi (smart contract audit), bir blokzincir uygulamasının kodunun yayına alınmadan önce bağımsız güvenlik uzmanlarınca incelenerek hata, açık ve kötü niyetli fonksiyonların aranması sürecidir.Özel Anahtar(Private Key)Özel anahtar (private key), bir kripto cüzdanındaki varlıkları harcama yetkisi veren gizli ve çok büyük bir sayıdır; işlemleri dijital olarak imzalamaya yarar ve bilen herkes o cüzdandaki varlıkları transfer edebilir.Likidite Havuzu(Liquidity Pool)Likidite havuzu, merkeziyetsiz borsalarda kullanıcıların yatırdığı token çiftlerinin bir akıllı sözleşmede toplandığı ve takasların bu havuzdan karşılandığı fon havuzudur; likidite sağlayıcılar işlem ücretlerinden pay alır.