İçeriğe geç
parazade
Kripto

EVM Nedir?

İngilizce: Ethereum Virtual Machine

Yayın: · Son güncelleme:

EVM Nedir? Kısaca

EVM (Ethereum Virtual Machine), Ethereum ağındaki akıllı sözleşmeleri çalıştıran ve her düğümde aynı sonucu üreten sanal hesaplama ortamıdır. Her işlemin maliyeti gas ile ölçülür.

EVM nedir?
İçindekiler
  1. EVM nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. EVM neden önemli?
  4. Nelere dikkat etmeli?

EVM, "Ethereum Virtual Machine" yani Ethereum Sanal Makinesi'nin kısaltmasıdır. Ethereum'daki akıllı sözleşmelerin kodunu çalıştıran ortak hesaplama motorudur.

EVM nedir?

Ethereum'u, binlerce bilgisayarın birlikte çalıştırdığı tek bir dünya bilgisayarı gibi düşünebilirsin. EVM bu bilgisayarın işlemcisidir. Ağdaki her düğüm, aynı işlemi kendi EVM kopyasında çalıştırır ve aynı sonuca ulaşmak zorundadır. Bu sayede kimse sonucu tek başına değiştiremez.

Nasıl çalışır?

  • Geliştiriciler sözleşmeleri genellikle Solidity ya da Vyper gibi dillerde yazar.
  • Kod, EVM'nin anladığı düşük seviyeli komutlara (bytecode) derlenir ve zincire yüklenir.
  • Bir kullanıcı sözleşmeyi çağırdığında EVM komutları sırayla çalıştırır ve hesap bakiyeleri gibi durum bilgilerini günceller.
  • Her komutun bir maliyeti vardır. Bu maliyet gas birimiyle ölçülür; böylece sonsuz döngüler ve kaynak israfı engellenir.

EVM yığın (stack) tabanlı bir makinedir ve 256 bitlik sözcüklerle çalışır. Bu ayrıntılar, kriptografik işlemleri ve büyük sayıları kolay işlemek için seçilmiştir.

EVM neden önemli?

EVM, Ethereum dışında da bir standart hâline geldi. Birçok ağ EVM ile uyumlu çalışarak Ethereum için yazılmış uygulamaları, cüzdanları ve geliştirici araçlarını kullanabiliyor.

Nelere dikkat etmeli?

EVM kodu çalıştırır ama kodun doğruluğunu garanti etmez. Hatalı ya da kötü niyetli yazılmış bir sözleşme, EVM'de kusursuz biçimde çalışarak fonlarını kaybetmene yol açabilir. Bir sözleşmeye onay vermeden önce ne yaptığını anlamak ve denetim raporlarını incelemek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

EVM fiziksel bir bilgisayar mı?

Hayır. EVM bir yazılım ortamıdır; ağdaki her düğüm onu kendi bilgisayarında çalıştırır. Hepsi aynı kurallara göre işlediği için sonuçlar her yerde aynı olur.

EVM'de işlem neden ücretli?

Her komut düğümlerin işlem gücünü ve depolamasını kullanır. Gas ücreti bu kaynakların bedelidir ve ağın gereksiz ya da kötü niyetli hesaplamalarla tıkanmasını önler.

İlgili terimler

EthereumEthereum, 2015'te hayata geçen, akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar çalıştırılabilen programlanabilir bir blokzincirdir; yerel kripto parası Ether (ETH), işlem ücretlerini ödemek için kullanılır.Akıllı Sözleşme(Smart Contract)Akıllı sözleşme, blokzincir üzerinde çalışan ve önceden belirlenmiş koşullar gerçekleştiğinde kendiliğinden işlem yapan bir programdır; aracıya ihtiyaç duymadan kuralları uygular, ancak kodundaki hatalar da aynen çalışır.Gas Ücreti(Gas Fee)Gas ücreti, Ethereum ve benzeri blokzincirlerde bir işlemi ya da akıllı sözleşme çağrısını gerçekleştirmek için harcanan hesaplama karşılığında ağa ödenen ücrettir; ağın yerel varlığıyla ödenir ve yoğunluğa göre değişir.EVM Uyumlu(EVM Compatible)EVM uyumlu, bir blokzincirin Ethereum Sanal Makinesi'nin kurallarını desteklediği ve Ethereum için yazılmış akıllı sözleşmeleri, cüzdanları ve araçları büyük ölçüde değişiklik yapmadan çalıştırabildiği anlamına gelir.SoliditySolidity, Ethereum ve EVM uyumlu blokzincirlerde akıllı sözleşme yazmak için geliştirilmiş, nesne yönelimli ve statik tipli bir programlama dilidir. Yazılan kod EVM bytecode'una derlenerek zincire yüklenir.Programlanabilir Para(Programmable Money)Programlanabilir para, kullanımı ya da transferi yazılım kurallarına bağlanabilen dijital paradır; örneğin belirli bir koşul gerçekleşince ödemenin kendiliğinden yapılması ya da paranın yalnız belirli amaçlarla harcanabilmesi sağlanabilir.

İlgili yazılar