İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

Sosyal Girişimcilik Nedir?

İngilizce: Social Entrepreneurship

Yayın: · Son güncelleme:

Sosyal Girişimcilik Nedir? Kısaca

Sosyal girişimcilik, eğitim, çevre, istihdam ya da sağlık gibi toplumsal bir sorunu kalıcı biçimde çözmeyi amaçlayan ve bunu kendi gelirini üreten bir iş modeliyle yapan girişimcilik türüdür.

Sosyal Girişimcilik nedir?
İçindekiler
  1. Sosyal girişimcilik nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Örnek ve dikkat edilecekler

Sosyal girişimcilik nedir?

Sosyal girişimcilik, toplumsal bir sorunu iş modeliyle çözmeyi hedefleyen girişimciliktir. Önceliği kâr değil, ölçülebilir bir sosyal ya da çevresel etkidir. Yine de bağışa bağımlı kalmamak için kendi gelirini üretmeye çalışır.

Bu yönüyle hem klasik şirketten hem de yardım kuruluşundan ayrılır. Şirket gibi ürün ya da hizmet satar; yardım kuruluşu gibi bir toplumsal amaca hizmet eder.

Nasıl çalışır?

Sosyal girişimler farklı hukuki biçimlerde kurulabilir. Limited şirket, kooperatif, dernek ya da vakıf bu biçimler arasındadır. Türkiye'de sosyal girişim için ayrı bir şirket türü yoktur; seçim, gelir modeline ve amaca göre yapılır.

Gelir yolları da çeşitlidir:

  • Dezavantajlı grupları istihdam ederek ürün satmak
  • Bir ürünün her satışında ihtiyaç sahibine katkı sağlamak
  • Düşük gelirli kullanıcılara erişilebilir fiyatlı hizmet sunmak

Örnek ve dikkat edilecekler

Varsayımsal bir örnek: Köylerdeki kadınların el emeği ürünlerini internetten satan bir girişim, her siparişten üreticiye adil bir pay aktarıyor. Etki, üretici sayısı ve kadınların elde ettiği ek gelirle ölçülüyor.

Etkiyi ölçmek, bu alanın en zor ama en gerekli parçasıdır. Hedefi baştan sayıya bağlayın; örneğin "yıl sonunda 50 üreticiye düzenli gelir" gibi. Hibe ve etki yatırımcıları bu verileri görmek ister.

Başlangıç için iş modelinizi iş modeli kanvası ile çizip etki hedefinizi bu çizimin ortasına koyun.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal girişim kâr edebilir mi?

Evet. Sosyal girişimler kâr edebilir ve bu kârı genellikle amaçlarına yeniden yatırır. Kârın nasıl kullanıldığı, girişimin kuruluş biçimine ve ortakların tercihine bağlıdır.

Sosyal girişim ile dernek arasındaki fark nedir?

Dernek çoğunlukla bağış ve aidatla çalışır. Sosyal girişim ise ürün ya da hizmet satarak kendi gelirini üretmeyi hedefler; dernek biçiminde kurulmuş olsa bile bu yönüyle ayrışır.

İlgili terimler

İş Modeli(Business Model)İş modeli, bir şirketin kime, hangi değeri, hangi kanallarla sunduğunu ve bu değerden nasıl gelir elde ettiğini anlatan temel yapıdır; şirketin para kazanma mantığını özetler.Kurumsal Sosyal Sorumluluk(Corporate Social Responsibility)Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS), bir şirketin kâr elde ederken topluma, çalışanlarına ve çevreye karşı sorumluluklarını gözetmesi ve bu amaçla gönüllü çalışmalar yürütmesidir. Eğitim, çevre ve sağlık alanındaki projeler yaygındır.Kadın Girişimci(Woman Entrepreneur)Kadın girişimci, kendi işini kuran, işletmesinin sahibi ya da ortağı olan ve iş riskini üstlenerek ürün veya hizmet üreten kadındır; birçok destek programında ayrı bir hedef grup olarak tanımlanır.Girişimcilik(Entrepreneurship)Girişimcilik, bir pazar fırsatını fark edip bunu değer yaratan bir ürün, hizmet ya da işletmeye dönüştürmek için kaynakları bir araya getirme ve bu süreçteki finansal ve kişisel riskleri üstlenme faaliyetidir.Limited Şirket(Limited Liability Company)Limited şirket, bir veya birden çok ortağın belirli bir esas sermayeyle kurduğu, tüzel kişiliği olan ticaret şirketidir. Ortaklar şirket borçlarından kural olarak taahhüt ettikleri sermaye payı kadar sorumludur.Üretici(Manufacturer)Üretici, hammadde ya da parçaları işleyerek bitmiş bir ürün ortaya çıkaran kişi veya işletmedir. Ürünü kendi markasıyla satabileceği gibi başka markalar için fason üretim de yapabilir.İş Modeli Kanvası(Business Model Canvas)İş modeli kanvası (Business Model Canvas), bir şirketin iş modelini müşteri segmentleri, değer önerisi ve gelir akışları gibi dokuz blokla tek sayfada gösteren görsel bir planlama aracıdır.