İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Soru Yanıtlama Nedir?

İngilizce: Question Answering

Yayın: · Son güncelleme:

Soru Yanıtlama Nedir? Kısaca

Soru yanıtlama (question answering), doğal dilde sorulan bir soruya, bir metinden, bilgi tabanından ya da modelin öğrendiği bilgilerden yararlanarak doğrudan ve kısa bir cevap üreten doğal dil işleme görevidir.

Soru Yanıtlama nedir?
İçindekiler
  1. Soru yanıtlama nedir?
  2. Soru yanıtlama türleri
  3. RAG ile ilişkisi
  4. Sınırları

Soru yanıtlama, kullanıcının doğal dilde sorduğu bir soruya, bağlantı listesi yerine doğrudan bir cevap veren sistemlerin genel adıdır. Arama motorlarındaki kısa cevap kutuları, sohbet botları ve kurumsal bilgi asistanları bu görevin örnekleridir.

Soru yanıtlama nedir?

Klasik arama, ilgili belgeleri listeler ve cevabı bulmayı sana bırakır. Soru yanıtlama sistemi ise "Türkiye'nin başkenti neresidir?" sorusuna doğrudan "Ankara" der. Bunun için sistemin hem soruyu anlaması hem de doğru bilgiyi bulması gerekir.

Soru yanıtlama türleri

  • Çıkarımsal QA: Sistem, verilen bir metin parçasının içinden cevabı oluşturan kelime aralığını işaretler. SQuAD gibi veri setleri bu görev için hazırlanmıştır.
  • Üretken QA: Model cevabı kendi cümleleriyle yazar.
  • Kapalı kitap QA: Model, dışarıdan belge görmeden yalnızca eğitimde öğrendiği bilgiyle yanıt verir.
  • Açık alan QA: Sistem önce geniş bir belge koleksiyonunda arama yapar, sonra bulduğu metinlerden cevap üretir.

RAG ile ilişkisi

Bugün yaygın yaklaşım, açık alan QA'nın modern hâli olan RAG'dir. Sistem önce soruyla ilgili belgeleri anlamsal aramayla bulur, ardından bir dil modeli bu belgelere dayanarak cevap üretir. Böylece modelin bilgisi güncel tutulabilir ve cevaba kaynak gösterilebilir.

Sınırları

Model emin olmadığı durumlarda bile kendinden emin bir dille yanlış cevap verebilir. Kaynak belgeler hatalı ya da eskiyse cevap da hatalı olur. Soru belirsizse sistem yanlış yorumlayabilir. Bu yüzden önemli bilgilerde sistemin gösterdiği kaynakları kontrol etmek ve kaynak göstermeyen cevaplara temkinle yaklaşmak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru yanıtlama sistemi ile arama motoru farkı nedir?

Arama motoru ilgili belgeleri listeler, cevabı bulmak kullanıcıya kalır. Soru yanıtlama sistemi ise belgeleri okuyup doğrudan bir cevap üretir.

Soru yanıtlama sistemleri neden yanlış cevap verebilir?

Model eksik veya hatalı kaynaklara dayanabilir, soruyu yanlış yorumlayabilir ya da bilmediği bir konuda uydurma bir cevap üretebilir. Kaynak gösterme ve doğrulama bu riski azaltır.

İlgili terimler

RAG(Retrieval-Augmented Generation)RAG (Retrieval-Augmented Generation, erişimle zenginleştirilmiş üretim), bir dil modelinin soruyu cevaplamadan önce bir belge koleksiyonunda ilgili bölümleri bulup bu bölümlere dayanarak yanıt yazmasını sağlayan yöntemdir. Modeli yeniden eğitmeden kendi belgeleriniz hakkında soru sormanızı sağlar.SQuAD(Stanford Question Answering Dataset)SQuAD (Stanford Question Answering Dataset), Wikipedia makalelerinden alınmış paragraflar ve bu paragraflara dair sorulardan oluşan, cevabın metindeki bir kelime grubu olduğu, makine okuma anlama modellerini ölçmek için yaygın kullanılan bir veri setidir.Anlamsal Arama(Semantic Search)Anlamsal arama (semantic search), kelimelerin birebir eşleşmesi yerine sorgunun ve belgelerin anlamını karşılaştırarak sonuç getiren arama yöntemidir. Farklı kelimelerle sorulan aynı soruya da ilgili içerikleri bulabilir.Sohbet Botu(Chatbot)Sohbet botu (chatbot), kullanıcıyla doğal dilde yazılı ya da sesli konuşma yürüten, soruları cevaplayan ve basit işlemleri yapabilen yazılımdır. Bugün birçoğu büyük dil modelleriyle çalışır.Dil Modeli(Language Model)Dil modeli, bir dizideki kelimelerin ya da token'ların olasılığını tahmin eden yapay zekâ modelidir. En yaygın biçimiyle, verilen metinden sonra hangi kelimenin gelme ihtimalinin yüksek olduğunu hesaplar. Otomatik tamamlama, çeviri ve sohbet asistanlarının temelinde dil modelleri bulunur.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.