İçeriğe geç
parazade
Kripto

RandomX Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

RandomX Nedir? Kısaca

RandomX, rastgele üretilen programları çalıştırmayı gerektiren ve genel amaçlı işlemcilerde (CPU) verimli çalışacak şekilde tasarlanmış bir iş ispatı algoritmasıdır. Monero 2019'dan beri bu algoritmayı kullanır.

RandomX nedir?
İçindekiler
  1. RandomX nedir?
  2. Neden önemli?
  3. Nelere dikkat etmeli?

RandomX, kripto para madenciliğinde kullanılan ve sıradan bilgisayar işlemcilerini (CPU) öne çıkarmayı amaçlayan bir iş ispatı algoritmasıdır. Monero topluluğu tarafından geliştirilmiş ve Monero ağında 2019'dan beri kullanılmaktadır.

RandomX nedir?

Klasik madencilik algoritmalarında aynı hesaplama tekrar tekrar yapılır; bu da özel üretim çiplerin (ASIC) çok verimli olmasını sağlar. RandomX ise her seferinde rastgele üretilen küçük programları sanal bir makinede çalıştırır. Bu programlar tam sayı ve kayan noktalı işlemler, dallanmalar ve bellek erişimleri içerir. Yani bir CPU'nun zaten iyi yaptığı işleri ister.

Neden önemli?

  • ASIC direnci: Bu kadar genel işlemleri verimli yapan özel bir çip tasarlamak, kabaca yeni bir işlemci tasarlamaya benzer. Bu da büyük madencilik şirketlerinin üstünlüğünü azaltmayı hedefler.
  • Merkeziyetsizlik: Sıradan bilgisayarı olan kişilerin de madenciliğe katılabilmesi, hash gücünün daha geniş bir kitleye dağılmasına yardımcı olabilir.

Bu yaklaşım hakkında daha fazla bilgi için CPU madenciliği maddesine bakabilirsin.

Nelere dikkat etmeli?

CPU ile madencilik yapılabilmesinin karanlık bir yüzü de vardır: Saldırganlar, ele geçirdikleri bilgisayarlarda ya da tarayıcılarda gizlice madencilik yazılımı çalıştırabilir. Buna cryptojacking denir. Bilgisayarın sebepsiz yere yavaşlıyor, fan sürekli yüksek çalışıyorsa güvenlik taraması yapmak faydalıdır. Kendi isteğinle madencilik yapacaksan da elektrik maliyetini ve donanım aşınmasını hesaba katmalısın.

Sıkça Sorulan Sorular

RandomX ile ekran kartıyla madencilik yapılabilir mi?

Teknik olarak mümkündür ama RandomX, CPU'larda daha verimli çalışacak şekilde tasarlandığı için ekran kartları genellikle avantajlı değildir.

RandomX tamamen ASIC'e dayanıklı mı?

Tam bir garanti yoktur; ancak tasarım, özel çip üretmeyi ekonomik olarak cazip olmaktan çıkarmayı hedefler. Algoritma gerekirse ağ güncellemeleriyle değiştirilebilir.

İlgili terimler

CPU Madenciliği(CPU Mining)CPU madenciliği, iş ispatı kullanan bir kripto ağında blok doğrulama için gereken hesaplamaların bilgisayarın merkezi işlem birimiyle (işlemcisiyle) yapılmasıdır; günümüzde yalnız işlemci dostu algoritmalarda anlamlıdır.CryptojackingCryptojacking, saldırganların bir kişinin ya da kurumun bilgisayar, telefon veya sunucu kaynaklarını izinsiz olarak kripto para madenciliği için kullanmasıdır. Cihazı yavaşlatır, enerji tüketimini artırır ve donanıma zarar verebilir.Gizlilik Odaklı Kripto Para(Privacy Coin)Gizlilik odaklı kripto para (privacy coin), işlemlerdeki gönderici, alıcı ve tutar bilgilerini blokzincirde herkese açık biçimde göstermemek için özel kriptografik yöntemler kullanan kripto para türüdür.İş İspatı(Proof of Work)İş ispatı (Proof of Work), madencilerin hesaplama gücü harcayarak zor bir matematiksel bulmacayı çözdüğü ve çözümü ilk bulanın yeni bloğu ekleme hakkı kazandığı, Bitcoin'in kullandığı konsensüs mekanizmasıdır.Kripto Para(Cryptocurrency)Kripto para, merkez bankası gibi tek bir otoriteye bağlı olmadan blokzincir gibi dağıtık kayıt teknolojisiyle oluşturulan, kriptografiyle korunan ve dijital ortamda transfer edilen sanal varlıktır.Merkeziyetsizlik(Decentralization)Merkeziyetsizlik (decentralization), bir ağın ya da sistemin kontrolünün, karar alma yetkisinin ve verilerinin tek bir kişi ya da kurumda toplanmayıp çok sayıda bağımsız katılımcıya dağıtılmasıdır.