İçeriğe geç
parazade
Finans

ÖTV Nedir?

İngilizce: Special Consumption Tax

Yayın: · Son güncelleme:

ÖTV Nedir? Kısaca

ÖTV, yani özel tüketim vergisi, akaryakıt, motorlu taşıt, alkollü içki, tütün ürünleri ve bazı lüks mallar gibi kanundaki listelerde sayılan ürünlerden bir kez alınan dolaylı bir tüketim vergisidir.

ÖTV nedir?
İçindekiler
  1. ÖTV nedir?
  2. Fiyatlara etkisi nasıldır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi), 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunuyla düzenlenen dolaylı bir vergidir. KDV'nin aksine her satış aşamasında değil, genellikle malın ithalatında ya da üretici veya ithalatçının ilk tesliminde bir kez alınır. Vergi fiyatın içine yansıdığı için yükü tüketici taşır.

ÖTV nedir?

Kanun, vergiye tabi malları dört liste hâlinde düzenler:

  • I sayılı liste: Akaryakıt ürünleri, doğal gaz gibi enerji ürünleri
  • II sayılı liste: Otomobil, motosiklet, tekne gibi motorlu taşıtlar
  • III sayılı liste: Alkollü içkiler, tütün ürünleri, kolalı gazozlar
  • IV sayılı liste: Bazı beyaz eşya, elektronik ürünler, kozmetik gibi lüks sayılan mallar

Bazı listelerde vergi maktu, yani litre ya da paket başına sabit tutar olarak; bazılarında ise fiyat üzerinden oran olarak uygulanır. Oranlar ve tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla sık değiştirilir; güncel değerleri GİB'den kontrol et.

Fiyatlara etkisi nasıldır?

ÖTV, malın vergi öncesi fiyatına eklenir; ardından KDV, ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanır. Bu nedenle ÖTV'deki değişiklik nihai fiyatı daha fazla etkiler.

Varsayımsal bir örnek: Vergi öncesi fiyatı 1.000.000 TL olan bir otomobile %50 ÖTV ve %20 KDV uygulandığını varsayalım. ÖTV 500.000 TL, KDV ise 1.500.000 TL üzerinden 300.000 TL olur; satış fiyatı 1.800.000 TL'ye çıkar.

Nelere dikkat etmeli?

  • Otomobilde ÖTV oranı motor hacmi ve vergi matrahı gibi ölçütlere göre kademelidir; aynı modelin farklı paketleri farklı orana girebilir.
  • Engelliler gibi bazı gruplar için kanunda belirli şartlarla ÖTV istisnası vardır.
  • ÖTV ile KDV birbirinin yerine geçmez; ikisi birlikte uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

ÖTV ile KDV arasındaki fark nedir?

KDV hemen her mal ve hizmette, her satış aşamasında eklenen değer üzerinden alınır. ÖTV ise yalnız listelerde sayılan mallardan ve genellikle bir kez, ilk teslim ya da ithalat aşamasında alınır.

İkinci el otomobil satışında ÖTV ödenir mi?

Bireyler arasındaki ikinci el satışlarda genellikle yeniden ÖTV ödenmez, çünkü vergi araç ilk satıldığında alınmıştır. Ancak ikinci el aracın fiyatı, sıfır araç fiyatındaki ÖTV değişikliklerinden etkilenir.

İlgili terimler

Katma Değer Vergisi(Value Added Tax)Katma değer vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarının her aşamasında yaratılan katma değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Satıcı tahsil edip devlete öder, vergi yükünü son tüketici taşır.Dolaylı Vergi(Indirect Tax)Dolaylı vergi, mal ve hizmet harcamaları üzerinden alınan ve yükü fiyat yoluyla tüketiciye yansıtılan vergidir. Vergiyi devlete satıcı öder, ama asıl yükü ürünü satın alan kişi taşır; KDV ve ÖTV en bilinen örneklerdir.Vergi Oranı(Tax Rate)Vergi oranı, vergi matrahına uygulanarak ödenecek vergi tutarını belirleyen yüzdedir. Sabit (düz) olabileceği gibi, matrah büyüdükçe yükselen artan oranlı bir tarife biçiminde de uygulanabilir.Harç(Fee)Harç, devletin ya da belediyenin sunduğu belirli bir kamu hizmetinden yararlananlardan, o hizmetin karşılığı olarak kanunla alınan paradır. Tapu, mahkeme, noter ve pasaport işlemleri en bilinen örneklerdir.Özel Tüketim(Private Consumption)Özel tüketim, hanehalklarının ve hanehalkına hizmet eden kâr amacı gütmeyen kuruluşların gıda, giyim, kira, ulaşım ve hizmet gibi nihai mal ve hizmetlere yaptığı toplam harcamadır; GSYH'nin harcama tarafındaki en büyük kalemdir.Satış Fiyatı(Selling Price)Satış fiyatı, bir ürün ya da hizmetin müşteriye sunulduğu bedeldir. Genellikle maliyet fiyatının üzerine kâr payı eklenerek belirlenir; ancak rakip fiyatları, talep ve müşterinin algıladığı değer de fiyat kararında rol oynar.Vergi Matrahı(Tax Base)Vergi matrahı, vergi oranının uygulandığı ve verginin hesaplanmasına esas alınan tutar ya da miktardır. Gelir vergisinde safi kazanç, KDV'de teslim bedeli gibi değerler matrahı oluşturur.