Onaltılık Sayı Sistemi Nedir?

Onaltılık sayı sistemi nedir?

Onaltılık sayı sistemi, sayıları 16 farklı sembolle yazan bir gösterimdir. İlk on sembol 0'dan 9'a kadar rakamlardır, sonraki altısı ise harflerle gösterilir: A=10, B=11, C=12, D=13, E=14, F=15. İngilizcede hexadecimal ya da kısaca hex olarak geçer.

Bu sistemin yazılımdaki asıl faydası ikili sayılarla kurduğu bağdır. Dört bit tam olarak bir onaltılık basamağa denk gelir. Böylece 11111111 gibi sekiz haneli bir ikili sayı, FF diye iki karakterle yazılabilir.

Hex sayı onluğa nasıl çevrilir?

Her basamak 16'nın bir kuvvetini temsil eder: sağdan sola 1, 16, 256 diye gider. Örneğin 2F sayısında 2 rakamı 16'lar basamağında, F ise birler basamağındadır. Hesap 2 × 16 + 15 × 1 = 47 olur.

Kodlarda onaltılık sayıların başında çoğu zaman "0x" öneki bulunur. 0x2F yazan bir satır, 47 sayısını kastediyor demektir. Bu önek, sayının onluk mu yoksa onaltılık mı olduğunu karıştırmamanızı sağlar.

Nerelerde kullanılır?

Web tasarımla uğraşan herkes onaltılığı renk kodlarından tanır. #FF0000 kodunda ilk iki karakter kırmızıyı, sonraki ikisi yeşili, son ikisi maviyi gösterir; burada kırmızı en yüksek değerde, diğerleri sıfırdadır. Bellek adresleri, hata mesajlarındaki kodlar, MAC adresleri ve IPv6 adresleri de bu sistemle yazılır.

Konuyu pekiştirmek için bir renk seçici açıp farklı renklerin hex kodlarını inceleyin. Kodlardaki iki haneli grupları onluğa çevirdiğinizde 0 ile 255 arasında değerler göreceksiniz.