İçeriğe geç
parazade
E-Ticaret & Pazaryeri

Ödeme Sistemleri Nedir?

İngilizce: Payment Systems

Yayın: · Son güncelleme:

Ödeme Sistemleri Nedir? Kısaca

Ödeme sistemleri, paranın bir kişiden ya da kurumdan diğerine aktarılmasını sağlayan kurallar, kurumlar ve teknik altyapının bütünüdür. Kartlı ödeme ağları, banka transfer sistemleri ve ödeme kuruluşları bu yapının parçalarıdır.

Ödeme Sistemleri nedir?
İçindekiler
  1. Ödeme sistemleri nedir?
  2. Hangi taraflar vardır?
  3. E-ticarette nerede durur?

Ödeme sistemleri nedir?

Ödeme sistemleri, para transferinin güvenli, hızlı ve kayıtlı biçimde yapılmasını sağlayan düzendir. Bir kartla market alışverişi, bir EFT ya da bir e-ticaret ödemesi, hepsi bu düzenin farklı kanallarından geçer. Kullanıcı yalnızca ön yüzü görür.

Hangi taraflar vardır?

Türkiye'de ödeme sistemlerinin temel tarafları şöyle özetlenebilir:

  • Bankalar: Kart çıkarır, hesap tutar, işyerlerine POS verir.
  • Ödeme ve elektronik para kuruluşları: TCMB lisansıyla çalışır, sanal POS ve cüzdan hizmeti sunar.
  • Kart şemaları: Kartlı işlemlerin kurallarını belirleyen uluslararası ve yerli ağlardır.
  • Merkez bankası sistemleri: Bankalar arası transferleri ve anlık ödemeleri yürütür.

Bu yapı 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile düzenlenir. Denetim yetkisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndadır.

E-ticarette nerede durur?

Bir online mağaza, ödeme sistemlerine genelde bir bankanın sanal POS'u ya da bir ödeme kuruluşunun altyapısı üzerinden bağlanır. Örneğin bir giyim sitesinde yapılan 800 TL'lik kartlı ödeme; ödeme kuruluşu, kart şeması ve kartı veren banka arasında dolaşıp onaylanır.

Satıcı olarak hangi kuruluşla çalışacağınızı seçerken lisans durumunu TCMB'nin yayımladığı listeden kontrol edin. Komisyon, para aktarım süresi ve destek kalitesi de karşılaştırmanız gereken başlıklardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ödeme sistemi ile ödeme altyapısı aynı mı?

Tam olarak değil. Ödeme sistemleri genel düzeni anlatır; ödeme altyapısı ise bir işletmenin bu düzene bağlanmak için kullandığı teknik hizmettir.

Ödeme kuruluşlarını kim denetler?

Türkiye'de ödeme ve elektronik para kuruluşlarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası lisanslar ve denetler. Lisanslı kuruluş listesi TCMB'nin internet sitesinde yer alır.

İlgili terimler

Ödeme Altyapısı(Payment Infrastructure)Ödeme altyapısı, bir e-ticaret sitesinin ya da uygulamanın müşterilerden kartla veya başka yöntemlerle ödeme almasını sağlayan teknik ve hukuki hizmettir. Genellikle bir banka ya da lisanslı ödeme kuruluşu tarafından sunulur.PSP(Payment Service Provider)PSP (Payment Service Provider), işletmelerin kart ve diğer elektronik ödemeleri kabul etmesini sağlayan ödeme hizmeti sağlayıcısıdır. Türkiye'de bu hizmeti bankalar ile TCMB lisanslı ödeme ve elektronik para kuruluşları verir.Ödeme Kuruluşu(Payment Institution)Ödeme kuruluşu, TCMB'den aldığı faaliyet izniyle para transferi, fatura ödemeye aracılık ve üye işyerlerine ödeme kabulü gibi ödeme hizmetleri sunan, banka ya da elektronik para kuruluşu olmayan finans kuruluşudur.Sanal POS(Virtual POS)Sanal POS, işletmelerin internet sitesi, mobil uygulama ya da ödeme linki üzerinden kredi ve banka kartıyla ödeme almasını sağlayan, fiziksel cihaz gerektirmeyen elektronik ödeme altyapısıdır.Elektronik Para(Electronic Money)Elektronik para, bir kuruluşa yatırılan fon karşılığında ihraç edilen, elektronik ortamda saklanan ve ödeme işlemlerinde kullanılan, ihraç eden dışındaki kişilerce de ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değerdir.Merkez Bankası(Central Bank)Merkez bankası, bir ülkenin para politikasını yürüten, banknot ihraç eden ve finansal sistemin istikrarını gözeten kamu kurumudur. Türkiye'de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üstlenir.Online Mağaza(Online Store)Online mağaza, ürünlerin internet üzerinden sergilenip satıldığı sanal satış noktasıdır. Kendi e-ticaret siteniz, bir pazaryerindeki mağaza sayfanız ya da sosyal medya hesabınızdaki mağaza bölümü olabilir.