İçeriğe geç
parazade

Açık Kaynak Nedir?

İngilizce: Open Source

Yayın: · Son güncelleme:

Açık Kaynak Nedir? Kısaca

Açık kaynak, bir yazılımın kaynak kodunun herkesin görebileceği, inceleyebileceği, değiştirebileceği ve lisans şartlarına uyarak dağıtabileceği biçimde yayımlanmasıdır. Linux, Firefox ve WordPress bilinen örneklerdir.

Açık Kaynak nedir?
İçindekiler
  1. Açık kaynak nedir?
  2. Ücretsiz yazılımla aynı şey mi?
  3. Kullanırken nelere dikkat etmeli?

Açık kaynak nedir?

Açık kaynak (open source), yazılımın tarifinin yani kaynak kodunun saklanmadığı bir geliştirme ve paylaşım modelidir. Kodu indirip nasıl çalıştığına bakabilir, hatasını düzeltebilir ya da kendi ihtiyacınıza göre uyarlayabilirsiniz. Bunu hangi şartlarla yapacağınızı projenin lisansı belirler.

Bilinen örnekler çoktur. Linux işletim sistemi, Firefox tarayıcısı, VLC oynatıcı ve web sitelerinin önemli bir kısmını çalıştıran WordPress açık kaynaktır.

Ücretsiz yazılımla aynı şey mi?

Değil. Açık kaynak çoğu zaman ücretsiz olsa da asıl mesele fiyat değil, koda erişim ve değiştirme özgürlüğüdür. Bedava dağıtılan ama kodu kapalı tutulan programlar freeware olarak anılır.

Tersine, açık kaynak bir ürünün ücretli sürümü de olabilir. Birçok şirket yazılımı açık kaynak olarak sunar, gelirini ise barındırma, destek ya da kurumsal ek özelliklerden elde eder. Örneğin küçük bir ajans, açık kaynak bir e-ticaret yazılımını ücretsiz kurup yalnız sunucu ve bakım için ödeme yapabilir.

Kullanırken nelere dikkat etmeli?

Önce lisansı okuyun. Bazı lisanslar kodu kapalı bir ürünün içinde serbestçe kullanmanıza izin verir, bazıları ise değişiklikleri de açık paylaşmanızı şart koşar.

Projenin canlı olup olmadığına bakın. Son güncelleme tarihi, açık hata kayıtlarına verilen cevaplar ve katkıcı sayısı iyi ipuçlarıdır. Bakımı bırakılmış bir kütüphane, zamanla güvenlik açığı taşıyan bir bağımlılığa dönüşebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Açık kaynak yazılım güvenli mi?

Kodun herkese açık olması hataların daha çok göz tarafından görülmesini sağlar, ancak bu kendiliğinden güvenlik garantisi değildir. Aktif bakımı yapılan ve güncellemeleri düzenli çıkan projeler daha güvenli bir tercihtir.

Açık kaynak yazılımı ticari işte kullanabilir miyim?

Çoğu açık kaynak lisansı ticari kullanıma izin verir. Yine de dağıtım, değişiklik paylaşımı ve telif bildirimi gibi şartlar lisanstan lisansa değiştiği için kullandığınız projenin lisansını okumanız gerekir.

İlgili terimler

Açık Kaynak Lisansı(Open Source License)Açık kaynak lisansı, kaynak kodu açık bir yazılımın hangi şartlarla kullanılabileceğini, değiştirilebileceğini ve dağıtılabileceğini belirleyen hukuki metindir. İzin verici ve copyleft olmak üzere iki ana gruba ayrılır.Kapalı Kaynak(Proprietary Software)Kapalı kaynak (tescilli yazılım), kaynak kodu yalnız geliştiren şirkette kalan, kullanıcıların kodu göremediği ve değiştiremediği yazılımdır. Kullanım hakkı bir lisans sözleşmesiyle verilir. Windows ve Microsoft Office bilinen örneklerdir.MIT Lisansı(MIT License)MIT lisansı, adını Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden alan kısa ve izin verici bir açık kaynak lisansıdır. Telif ve lisans bildirimini korumanız şartıyla kodu ticari ürünler dahil her yerde kullanmanıza, değiştirmenize ve dağıtmanıza izin verir.GPLGPL (GNU General Public License), değiştirilmiş ve dağıtılan her sürümün de aynı lisansla ve kaynak koduyla birlikte sunulmasını şart koşan copyleft bir açık kaynak lisansıdır. Linux çekirdeği GPL ile lisanslanır.LinuxLinux, Linus Torvalds'ın 1991'de geliştirmeye başladığı açık kaynaklı bir işletim sistemi çekirdeğidir. Gündelik dilde bu çekirdek üzerine kurulu Ubuntu, Debian gibi işletim sistemlerinin tamamı için kullanılır.FreewareFreeware, kullanıcıya hiçbir ücret alınmadan sunulan ancak kaynak kodu genelde paylaşılmayan yazılımdır. Süre sınırı yoktur, fakat lisans çoğu zaman programı değiştirmeyi ya da satmayı yasaklar.Sunucu(Server)Sunucu (server), ağ üzerinden başka bilgisayarlara ve cihazlara veri, dosya, web sayfası ya da uygulama hizmeti sağlayan bilgisayar veya yazılımdır. İstek gönderen tarafa istemci denir.Kütüphane(Library)Yazılımda kütüphane (library), belirli işleri yapmak için önceden yazılmış ve tekrar kullanılabilir kod koleksiyonudur. Geliştirici, aynı işi sıfırdan yazmak yerine kütüphanenin fonksiyonlarını çağırarak zaman kazanır.

İlgili yazılar

Yapay Zeka ile Kazanç

Kendi Bilgisayarında Ücretsiz Yapay Zekâ Sistemi Kur: Ekran Kartı, İşlemci ve RAM ile Adım Adım

Kendi bilgisayarında ücretsiz ve limitsiz bir yapay zekâ sistemi kurmak mümkün: Ollama ya da LM Studio ile dil modeli, Continue ile kod asistanı, ComfyUI ya da Forge ile görsel üretim. Belirleyici olan ekran kartının belleğidir (VRAM); 8 GB'lık kartta 7-8B modeller rahat çalışır, kart yoksa işlemci ve RAM ile daha yavaş çalışır.

· 30 dk okuma