Likidite Riski Nedir?
İngilizce: Liquidity Risk
Yayın: · Son güncelleme:
Likidite Riski Nedir? Kısaca
Likidite riski, bir kişi ya da kurumun yükümlülüklerini zamanında ödeyecek nakdi bulamaması ya da bir varlığı değerinden önemli kayıp vermeden hızlıca nakde çevirememesi riskidir.
Likidite riski, ihtiyaç duyduğun anda yeterli nakde ulaşamama ya da elindeki varlığı makul bir fiyattan hızlıca satamama riskidir. Bir kurum kâğıt üzerinde kârlı ve varlıklı olsa bile kısa vadede nakit bulamazsa ciddi sorun yaşayabilir. Kavram, temelde likidite yani nakde kolay dönüşebilirlik ile ilgilidir.
Likidite riski nedir, türleri nelerdir?
- Fonlama likiditesi riski: Yükümlülükleri karşılamak için gereken nakdin bulunamaması ya da çok pahalıya bulunması. Örneğin bir bankadan aynı anda yüksek tutarda mevduat çekilmesi.
- Piyasa likiditesi riski: Bir varlığın, piyasada yeterli alıcı olmadığı için ancak büyük bir iskontoyla satılabilmesi. Az işlem gören bir hisse ya da gayrimenkul buna örnektir.
Bankalarda likidite riski
Bankalar kısa vadeli mevduat toplayıp daha uzun vadeli kredi verir. Bu vade uyumsuzluğu bankacılığın doğasında vardır, ama güven sarsıldığında hızlı mevduat çekilişleri yaşanabilir. Bu nedenle Basel III ile bankalara likidite karşılama oranı gibi ölçütler getirilmiş, yüksek kaliteli likit varlık tutmaları istenmiştir. Merkez bankaları da kriz anlarında son başvuru mercii olarak likidite sağlayabilir.
Bireysel açıdan
Bütün birikimini kolayca nakde çevrilemeyen varlıklara bağlamak, beklenmedik bir harcamada zarar ederek satış yapmana yol açabilir. Örneğin acil bir ihtiyaçta vadesinden önce bozulan vadeli mevduatta faiz kaybı olabilir ya da gayrimenkulü düşük fiyata satmak gerekebilir. Bu yüzden kolay ulaşılabilir bir acil durum fonu tutmak, likidite riskine karşı en temel önlemdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Likidite riski ile kredi riski arasındaki fark nedir?
Kredi riski, borçlunun ödeme yapmaması nedeniyle zarar etme ihtimalidir. Likidite riski ise kişinin ya da kurumun kendisinin, zamanında nakit bulamaması ya da varlığını değerinden satamaması riskidir.
Hangi varlıklar likidite riski yüksek sayılır?
Gayrimenkul, az işlem gören hisseler, halka açık olmayan şirket payları ve bazı özel ürünler genellikle daha az likittir. Bu varlıklarda acil satış ihtiyacı fiyat kaybına yol açabilir.