İçeriğe geç
parazade

ESG Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

ESG Nedir? Kısaca

ESG, İngilizce Environmental (Çevresel), Social (Sosyal) ve Governance (Kurumsal Yönetişim) kelimelerinin baş harflerinden oluşur; şirketlerin bu üç alandaki performansını değerlendirmek için kullanılan kriterler bütünüdür.

ESG nedir?
İçindekiler
  1. ESG nedir?
  2. ESG ne demek, kriterleri neler?
  3. Nasıl kullanılır?
  4. Sınırları ve eleştiriler

ESG nedir?

ESG, bir şirketin yalnızca finansal sonuçlarına değil; çevreye, topluma ve yönetim kalitesine etkisine de bakmayı sağlayan değerlendirme çerçevesidir. Yatırımcılar, bankalar ve düzenleyiciler ESG kriterlerini, şirketlerin uzun vadeli risklerini ve sürdürülebilirliğini anlamak için kullanır. Sürdürülebilir finans uygulamalarının temelinde ESG yaklaşımı yer alır.

ESG ne demek, kriterleri neler?

Harf Alan Örnek kriterler
E Çevresel Karbon salımı, enerji ve su kullanımı, atık yönetimi, iklim riskleri
S Sosyal Çalışan hakları, iş sağlığı ve güvenliği, çeşitlilik, tedarik zinciri, müşteri ilişkileri
G Yönetişim Yönetim kurulu yapısı, bağımsız üyeler, şeffaflık, yolsuzlukla mücadele, hissedar hakları

Nasıl kullanılır?

  • ESG raporlaması: Şirketler bu alanlardaki verilerini sürdürülebilirlik raporlarında açıklar.
  • ESG puanları: Derecelendirme kuruluşları şirketlere ESG puanı verir.
  • Yatırım tercihleri: Bazı fonlar belirli ESG eşiklerinin altındaki şirketleri portföye almaz ya da ESG performansı yüksek şirketlere ağırlık verir.
  • Kredi değerlendirmesi: Bankalar çevresel ve sosyal riskleri kredi kararlarına dahil edebilir.

Türkiye'de borsada işlem gören şirketler için sürdürülebilirlik ve kurumsal yönetim ilkelerine ilişkin raporlama düzenlemeleri bulunmaktadır; güncel yükümlülükleri ilgili kurumların duyurularından kontrol et.

Sınırları ve eleştiriler

  • Puanlar arasında tutarsızlık: Farklı kuruluşlar aynı şirkete çok farklı ESG puanları verebilir.
  • Yeşil aklama: Şirketler ESG performanslarını olduğundan iyi gösterebilir.
  • Veri eksikliği: Özellikle küçük şirketlerde güvenilir veri bulmak zordur.
  • Getiri garantisi değildir: Yüksek ESG puanı, hissenin değer kazanacağı anlamına gelmez.

ESG verilerini tek başına değil, şirketin finansal durumu ve diğer bilgilerle birlikte değerlendirmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

ESG ne demek?

ESG; çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim anlamına gelen İngilizce kelimelerin kısaltmasıdır. Şirketlerin bu üç alandaki performansını ölçmek ve karşılaştırmak için kullanılan kriterleri ifade eder.

Yüksek ESG puanı iyi yatırım anlamına gelir mi?

Hayır, tek başına gelmez. ESG puanı bazı uzun vadeli riskleri gösterebilir ama şirketin değerlemesi, kârlılığı ve piyasa koşulları ayrıca değerlendirilmelidir; her yatırım gibi kayıp riski vardır.

İlgili terimler

Sürdürülebilir Finans(Sustainable Finance)Sürdürülebilir finans, yatırım, kredi ve sigorta kararlarında yalnızca finansal getiriyi değil; çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim (ESG) etkenlerini de dikkate alarak uzun vadeli ve sorumlu ekonomik faaliyetleri destekleyen finans yaklaşımıdır.Kurumsal Yönetim(Corporate Governance)Kurumsal yönetim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini; pay sahipleri, yönetim kurulu, yöneticiler ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar ve uygulamalar bütünüdür. Temel ilkeleri şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adilliktir.Yeşil Ekonomi(Green Economy)Yeşil ekonomi, ekonomik büyümeyi ve refahı artırırken karbon salımını, kirliliği ve doğal kaynak tüketimini azaltmayı, çevresel riskleri en aza indirmeyi ve sosyal kapsayıcılığı gözetmeyi amaçlayan ekonomik modeldir.Karbon Kredisi(Carbon Credit)Karbon kredisi, bir ton karbondioksit eşdeğeri sera gazının atmosfere salınmasının önlendiğini ya da atmosferden uzaklaştırıldığını belgeleyen, alınıp satılabilen bir sertifikadır; salımları dengelemek (denkleştirme) amacıyla kullanılır.Tedarik Zinciri(Supply Chain)Tedarik zinciri, bir ürünün ham maddesinin temininden üretimine, depolanmasından taşınmasına ve son tüketiciye ulaşmasına kadar geçen tüm aşamaları ve bu süreçte yer alan şirketlerin oluşturduğu ağdır.Yönetim Kurulu(Board of Directors)Yönetim kurulu, anonim şirketi yöneten ve dışarıya karşı temsil eden, genel kurul tarafından seçilen organdır. Şirketin üst düzey stratejisini belirler, yöneticileri atar, finansal raporlamayı ve risk yönetimini gözetir.