Derleyici Nedir?

Derleyici nedir?

Derleyici, insanın yazdığı kaynak kodu bilgisayarın doğrudan çalıştırabileceği makine koduna çeviren programdır. Çeviri, program çalışmadan önce bir kerede yapılır ve sonunda genellikle tek başına çalışabilen bir dosya oluşur. Windows'taki .exe dosyaları çoğunlukla böyle üretilir.

Bunu bir kitabın tamamen tercüme edilip basılmasına benzetebilirsiniz. Tercüme bir kez yapılır, okur sonra çeviriyi istediği kadar okur ve her seferinde tercümana ihtiyaç duymaz.

Nasıl çalışır?

Derleyici kodu birkaç aşamada işler:

1. Metni kelimelere ve sembollere ayırır.
2. Sözdizimini denetler; kural dışı bir satır varsa hata verir.
3. Kodun anlamını kontrol eder, örneğin metin ile sayıyı toplamaya çalışıp çalışmadığınıza bakar.
4. Kodu iyileştirir ve makine koduna çevirir.

Bu yüzden derlenen dillerde birçok hata, program daha hiç çalışmadan ortaya çıkar. 10.000 satırlık bir projede eksik bir noktalı virgül, derleme aşamasında satır numarasıyla birlikte raporlanır.

Yorumlayıcıdan farkı

Yorumlayıcı kodu satır satır, çalışma anında çevirir. Derlenmiş programlar genellikle daha hızlı çalışır, ama her değişiklikten sonra yeniden derleme gerekir. Java gibi bazı diller ise iki yolu birleştirir: önce ara koda derlenir, sonra sanal makinede çalıştırılır.

C ya da Go ile ilk kez çalışacaksanız derleyicinin verdiği hata mesajlarını okumayı alışkanlık edinin. Mesajdaki satır numarası ve açıklama, sorunun yerini çoğu zaman doğrudan gösterir.