İlişkisel Veritabanı Nedir?

İlişkisel veritabanı nedir?

İlişkisel veritabanı, verileri tablolar hâlinde tutan ve bu tabloları ortak alanlar üzerinden ilişkilendiren bir veri saklama modelidir. Model, 1970'te IBM araştırmacısı Edgar F. Codd'un önerdiği ilişkisel modele dayanır. Her tablo bir konuyu anlatır: müşteriler, ürünler, siparişler gibi.

Bu sistemleri yöneten yazılımlara ilişkisel veritabanı yönetim sistemi (RDBMS) denir. MySQL, PostgreSQL, SQLite, Microsoft SQL Server ve Oracle Database en bilinen örneklerdir.

Tablolar birbirine nasıl bağlanır?

Bağlantı anahtarlarla kurulur. Her satırı benzersiz biçimde tanımlayan alana birincil anahtar, başka bir tablodaki satıra işaret eden alana yabancı anahtar denir. Sorgu yazarken SQL'in JOIN ifadesiyle ilişkili tablolar tek bir sonuçta birleştirilir.

Varsayımsal bir e-ticaret sitesi düşünün. "musteriler" tablosunda Ayşe'nin kimlik numarası 15 olsun. "siparisler" tablosundaki her sipariş satırı musteri_id = 15 bilgisini taşıyınca Ayşe'nin adını her siparişte tekrar yazmanız gerekmez. Ayşe adresini değiştirdiğinde tek bir satırı güncellemek yeterli olur.

Ne zaman tercih edilir?

Verinin yapısı belli ve tutarlılığın önemli olduğu işlerde ilişkisel model güçlüdür. Muhasebe kayıtları, stok takibi, rezervasyon sistemleri ve üyelik sistemleri tipik kullanım alanlarıdır. Bu sistemler genellikle ACID kurallarına uyan işlemler (transaction) sunar, yani yarım kalan bir para transferi kayıtlara yansımaz.

Yapısı sık değişen ya da çok büyük hacimde dağıtık saklanması gereken verilerde NoSQL çözümleri daha esnek olabilir. Projeye başlamadan önce tablolarınızı kâğıt üzerinde ya da bir ER diyagramında çizmek, sonradan yapılacak maliyetli değişikliklerin önüne geçer.