İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Hibrit Arama Nedir?

İngilizce: Hybrid Search

Yayın: · Son güncelleme:

Hibrit Arama Nedir? Kısaca

Hibrit arama (hybrid search), klasik anahtar kelime aramasını (ör. BM25) anlamsal vektör aramasıyla birleştirip iki yöntemin sonuçlarını tek bir sıralamada harmanlayan bir bilgi getirme yaklaşımıdır.

Hibrit Arama nedir?
İçindekiler
  1. Hibrit arama nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Hibrit arama, özellikle RAG sistemlerinde, modelin doğru belgeyi bulmasını sağlamak için sık kullanılır. İki farklı arama türünün güçlü yanlarını bir araya getirir.

Hibrit arama nedir?

İki tür arama vardır:

Arama türü Güçlü yanı Zayıf yanı
Anahtar kelime (BM25) Ürün kodu, isim, kısaltma gibi tam eşleşmeleri iyi bulur Eş anlamlı ifadeleri kaçırır
Anlamsal (vektör) Farklı kelimelerle sorulsa bile anlamca yakın metni bulur Nadir terim ve kodlarda isabeti düşebilir

Örneğin "faiz getirisi" diye arayan biri, "mevduatın kazandırdığı tutar" ifadesini içeren bir belgeyi anlamsal aramayla bulabilir. "TR-4521" gibi bir kodu arayan biri ise anahtar kelime aramasıyla daha isabetli sonuç alır. Hibrit arama ikisini birlikte çalıştırır.

Nasıl çalışır?

  1. Sorgu hem anahtar kelime dizininde hem de vektör veritabanında aranır.
  2. İki ayrı sonuç listesi elde edilir.
  3. Listeler birleştirilir. Yaygın yöntemlerden biri, her belgenin iki listedeki sıralarına göre puan veren "karşılıklı sıra birleştirme" (reciprocal rank fusion) yöntemidir. Alternatif olarak puanlar ağırlıklı ortalamayla toplanabilir.
  4. İsteğe bağlı olarak daha güçlü bir modelle yeniden sıralama yapılır.

Nelere dikkat etmeli?

İki aramanın ağırlığı veri türüne göre ayarlanmalıdır. İki ayrı dizin tutmak bakım ve maliyet yükünü artırır. Türkçe gibi eklemeli dillerde anahtar kelime aramasının iyi çalışması için kök bulma gibi dil işleme adımları gerekebilir. Ayarların başarısını gerçek sorgularla ölçmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hibrit arama neden tek bir aramadan iyidir?

Anahtar kelime araması tam eşleşmelerde, anlamsal arama ise farklı ifadelerle anlatılan konularda güçlüdür. İkisini birleştirmek, birinin kaçırdığını diğerinin yakalamasını sağlar.

Hibrit arama RAG için gerekli mi?

Zorunlu değildir ama özellikle teknik terim, ürün kodu ya da özel isim içeren belgelerde getirme kalitesini artırdığı için sık tercih edilir.

İlgili terimler

BM25BM25 (Best Matching 25), bir sorguya karşılık belgeleri, sorgu kelimelerinin belgede ne sıklıkla geçtiğine, koleksiyonda ne kadar nadir olduğuna ve belgenin uzunluğuna göre puanlayıp sıralayan klasik bir bilgi getirme algoritmasıdır.Anlamsal Arama(Semantic Search)Anlamsal arama (semantic search), kelimelerin birebir eşleşmesi yerine sorgunun ve belgelerin anlamını karşılaştırarak sonuç getiren arama yöntemidir. Farklı kelimelerle sorulan aynı soruya da ilgili içerikleri bulabilir.RAG(Retrieval-Augmented Generation)RAG (Retrieval-Augmented Generation, erişimle zenginleştirilmiş üretim), bir dil modelinin soruyu cevaplamadan önce bir belge koleksiyonunda ilgili bölümleri bulup bu bölümlere dayanarak yanıt yazmasını sağlayan yöntemdir. Modeli yeniden eğitmeden kendi belgeleriniz hakkında soru sormanızı sağlar.Vektör Veritabanı(Vector Database)Vektör veritabanı, metin, görsel ya da ses gibi verilerin anlamını temsil eden sayısal vektörleri (embedding) saklayan ve bunlar arasında benzerlik araması yapmak için optimize edilmiş veri tabanı türüdür.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.