Gelişmekte Olan Piyasalar Nedir?
İngilizce: Emerging Markets
Yayın: · Son güncelleme:
Gelişmekte Olan Piyasalar Nedir? Kısaca
Gelişmekte olan piyasalar, ekonomisi hızla büyüyen ama sermaye piyasaları, gelir düzeyi ve kurumsal yapısı gelişmiş ülkeler kadar olgunlaşmamış ülkelerin finansal piyasalarıdır. Türkiye de bu grupta sayılır.
Gelişmekte olan piyasalar (emerging markets), ekonomik büyümesi görece hızlı, ancak piyasa derinliği, gelir düzeyi ve kurumsal altyapı bakımından gelişmiş ülkelerin gerisinde kalan ülkelerin piyasalarıdır. Uluslararası yatırım dünyasında Türkiye de bu grupta değerlendirilir.
Gelişmekte olan piyasalar nedir?
Bu sınıflamayı tek bir resmî kurum yapmaz. MSCI, FTSE Russell ve S&P Dow Jones gibi endeks sağlayıcılar kendi ölçütlerine göre ülkeleri "gelişmiş", "gelişmekte olan" ve "sınır (frontier)" piyasalar olarak gruplar. Ölçütler arasında:
- Ekonominin büyüklüğü ve kişi başı gelir
- Piyasanın büyüklüğü ve likiditesi
- Yabancı yatırımcıya açıklık, sermaye hareketlerine kısıtlar
- İşlem, takas ve saklama altyapısının işleyişi
yer alır. Ülkeler, bu ölçütlerdeki değişime göre zaman zaman bir gruptan diğerine taşınabilir.
Neden önemli?
Küresel fonların çoğu, MSCI Türkiye gibi ülke endekslerini de içeren gelişmekte olan piyasa endekslerini karşılaştırma ölçütü olarak kullanır. Bu yüzden bir ülkenin endeksteki ağırlığı, o ülkeye yönelen yabancı para akışını etkileyebilir.
Fırsatlar ve riskler
Gelişmekte olan piyasalar daha yüksek büyüme potansiyeli sunabilir, ama riskleri de daha fazladır:
- Kur riski: Yerel paranın değer kaybı, dolar bazlı getiriyi sert biçimde düşürebilir.
- Politik ve ülke riski: Ani politika değişiklikleri ve jeopolitik gelişmeler.
- Likidite: Kriz dönemlerinde yabancı çıkışı fiyatları hızla düşürebilir.
- Yüksek volatilite: Gelişmiş piyasalara göre daha sert dalgalanmalar görülür.
Bu riskleri ölçmede kullanılan kavramlardan biri ülke risk primidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye gelişmekte olan piyasa mı?
Evet, Türkiye büyük endeks sağlayıcılarının sınıflamasında gelişmekte olan piyasalar arasında yer alır. Sınıflama periyodik olarak gözden geçirildiği için güncel durumu ilgili sağlayıcının sitesinden kontrol edebilirsin.
Gelişmekte olan piyasalar neden daha riskli?
Bu ülkelerde kur dalgalanmaları, politik belirsizlik ve sermaye akışlarındaki ani değişimler daha sık görülür. Bu da fiyatların gelişmiş piyasalara göre daha sert dalgalanmasına yol açar.