İçeriğe geç
parazade

Fiziki Hisse Senedi Nedir?

İngilizce: Physical Share Certificate

Yayın: · Son güncelleme:

Fiziki Hisse Senedi Nedir? Kısaca

Fiziki hisse senedi, ortaklık hakkını gösteren ve kâğıt üzerine basılmış pay senedidir; Türkiye'de borsada işlem gören şirketlerin payları 2005'ten itibaren kaydileştirilerek Merkezi Kayıt Kuruluşu'nda elektronik kayıt altına alınmıştır.

Fiziki Hisse Senedi nedir?
İçindekiler
  1. Fiziki hisse senedi nedir?
  2. Elinde eski hisse senedi olan ne yapmalı?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Fiziki hisse senedi, eskiden şirket ortaklığını belgeleyen basılı kâğıttır. Üzerinde şirketin adı, pay tutarı, seri ve sıra numarası gibi bilgiler ile kâr payı alımında kullanılan kuponlar bulunurdu.

Fiziki hisse senedi nedir?

Türkiye'de halka açık şirketlerin paylarında kaydileştirme 28 Kasım 2005'te başladı. Bu tarihten sonra borsada işlem gören paylar kâğıt olarak dolaşmaz; Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde elektronik olarak, yatırımcı bazında kayıt altında tutulur. Bu sistem, kaybolma, çalınma ve sahtecilik risklerini azaltmış, takas ve hak kullanımını kolaylaştırmıştır.

Elinde eski hisse senedi olan ne yapmalı?

Kaydileştirme sürecinde fiziki senetlerin belirli bir süre içinde aracı kurumlar aracılığıyla teslim edilerek kayda alınması gerekiyordu. Sermaye Piyasası Kanunu'na göre bu süre içinde teslim edilmeyen payların mülkiyeti Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) geçmiştir. Ancak hak sahipleri, ilgili yönetmelikte belirlenen koşullar ve süreler içinde başvurarak haklarını talep edebilir.

Başvuru süreci genellikle şu adımlardan oluşur:

  1. Fiziki senetler bir tutanak karşılığında ihraççı şirkete teslim edilir.
  2. Tutanak ve gerekli belgelerle YTM'ye başvurulur.

Son başvuru tarihleri ve belge listesi şirkete göre farklılık gösterebilir; ilgili şirketin KAP duyurusunu ve YTM'nin resmî açıklamalarını kontrol et.

Nelere dikkat etmeli?

Evde eski hisse senedi bulan kişiler, senedin ait olduğu şirketin halen var olup olmadığını, birleşme ya da unvan değişikliği yaşayıp yaşamadığını araştırmalıdır. "Eski hisse senetlerinizi biz paraya çeviririz" diyen aracılara karşı dikkatli ol; resmî kanallar dışındaki tekliflerde dolandırıcılık riski vardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Fiziki hisse senetleri hâlâ geçerli mi?

Borsada işlem gören şirketlerin payları kaydileştirilmiştir; kâğıt senetler artık alım satımda kullanılmaz. Süresinde teslim edilmeyenlerin mülkiyeti Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne geçmiştir, ancak hak sahipleri mevzuattaki koşullarla başvurabilir.

Fiziki hisse senedim için nereye başvurmalıyım?

Genellikle önce senetler ihraççı şirkete tutanakla teslim edilir, ardından Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne başvurulur. Güncel süreç ve son tarihler için şirketin KAP duyurusunu ve YTM'nin açıklamalarını kontrol etmelisin.

İlgili terimler

Kaydi Sistem(Book-Entry System)Kaydi sistem, hisse senedi ve diğer sermaye piyasası araçlarının fiziki belge yerine elektronik ortamda, hak sahibi bazında kayıt altına alınarak izlendiği sistemdir; Türkiye'de MKK tarafından yürütülür.Merkezi Kayıt Kuruluşu(Central Registry Agency)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Türkiye'de kaydileştirilmiş sermaye piyasası araçlarını ve bunlara bağlı hakları hak sahibi bazında elektronik ortamda kayıt altında tutan merkezi saklama kuruluşudur.Yatırımcı Tazmin Merkezi(Investor Compensation Center)Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), bir yatırım kuruluşu hakkında SPK'nın tedrici tasfiye ya da iflas kararı vermesi hâlinde, yatırımcıların nakit ve sermaye piyasası aracı alacaklarını kanunda belirlenen sınırlar içinde karşılamak için kurulmuş kamu tüzel kişisidir.Hamiline Yazılı Hisse(Bearer Share)Hamiline yazılı hisse, üzerinde sahibinin adı bulunmayan ve senedi elinde tutan kişinin pay sahibi sayıldığı paydır; devri, senedin teslim edilmesiyle gerçekleşir.Hisse Senedi(Stock)Hisse senedi (pay), bir anonim şirketin sermayesindeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymettir. Sahibine kârdan pay alma, genel kurulda oy kullanma ve yeni paylarda öncelik gibi haklar verir.Sermaye Piyasası Kanunu(Capital Markets Law)Sermaye Piyasası Kanunu, Türkiye'de sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı işlemesini ve yatırımcıların korunmasını amaçlayan 6362 sayılı temel kanundur. Halka arzdan borsalara, aracı kurumlardan piyasa suçlarına kadar pek çok alanı düzenler.