İçeriğe geç
parazade

Finansal İstikrar Nedir?

İngilizce: Financial Stability

Yayın: · Son güncelleme:

Finansal İstikrar Nedir? Kısaca

Finansal istikrar, bankalar, piyasalar ve ödeme sistemlerinden oluşan finansal sistemin şoklara karşı dayanıklı olması, tasarrufları yatırıma kesintisiz aktarabilmesi ve ciddi bir krize sürüklenmeden işlemeye devam edebilmesidir.

Finansal İstikrar nedir?
İçindekiler
  1. Finansal istikrar nedir?
  2. Finansal istikrarı tehdit eden riskler
  3. Kim korur, nasıl izlenir?

Finansal istikrar, finansal sistemin görevini aksatmadan yerine getirebilmesi demektir. Bankaların para yatıranlara karşı yükümlülüklerini karşılayabilmesi, kredi akışının sürmesi, ödemelerin sorunsuz yapılması ve piyasaların ani panik dalgalarıyla çökmemesi bu istikrarın parçalarıdır.

Finansal istikrar nedir?

Finansal sistem, tasarruf sahiplerinin parasını kredi ve yatırım yoluyla ekonomiye aktaran bir köprüdür. Bu köprü sağlam olduğunda hane halkı ve şirketler finansmana makul koşullarla ulaşabilir. Köprü zayıfladığında ise banka iflasları, kredi daralması ve varlık fiyatlarında çöküş gibi sorunlar yaşanabilir. Bu tür durumların uç örneği finansal kriz olarak adlandırılır.

Finansal istikrarı tehdit eden riskler

  • Aşırı borçlanma ve hızlı kredi büyümesi
  • Bankaların sermaye ve likidite tamponlarının zayıflaması
  • Konut ya da hisse gibi varlıklarda balon oluşumu
  • Kur ve faiz şokları
  • Büyük bir kurumun batmasının diğerlerini de etkilediği sistemik risk

Kim korur, nasıl izlenir?

Türkiye'de finansal istikrarın gözetiminde Merkez Bankası, BDDK ve diğer düzenleyici kurumlar rol alır. TCMB, finansal sistemin durumunu değerlendirdiği Finansal İstikrar Raporu'nu düzenli olarak yayımlar. Düzenleyiciler bankalara sermaye yeterliliği şartları, kredi sınırlamaları ve stres testleri gibi araçlarla sistemin dayanıklılığını artırmaya çalışır. Bu tür önlemlere makro ihtiyati politika denir.

Finansal istikrar, fiyat istikrarı ile birlikte ekonomik istikrarın iki temel ayağından biri olarak görülür. İkisi çoğu zaman birbirini destekler ama zaman zaman politika tercihlerinde dengelenmeleri gerekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Finansal istikrar ile fiyat istikrarı arasındaki fark nedir?

Fiyat istikrarı enflasyonun düşük ve öngörülebilir olmasıdır. Finansal istikrar ise bankalar ve piyasalardan oluşan sistemin şoklara dayanıklı olmasını anlatır. İkisi birbirini etkiler ama farklı hedeflerdir.

Finansal İstikrar Raporu nedir?

TCMB'nin finansal sistemdeki riskleri, bankaların durumunu, hane halkı ve şirket borçluluğunu değerlendirdiği düzenli yayındır. Rapora TCMB'nin resmî internet sitesinden ulaşabilirsin.

İlgili terimler

Fiyat İstikrarı(Price Stability)Fiyat istikrarı, genel fiyat seviyesinin zaman içinde ani ve büyük sıçramalar göstermemesi, yani enflasyonun düşük, istikrarlı ve öngörülebilir olmasıdır. Pek çok merkez bankasının, Türkiye'de de TCMB'nin temel amacı olarak tanımlanır.Sistemik Risk(Systemic Risk)Sistemik risk, bir finansal kurumun, piyasanın ya da olayın yarattığı sorunun zincirleme etkiyle tüm finansal sisteme yayılarak ekonominin geneline zarar verme ihtimalidir.Finansal Kriz(Financial Crisis)Finansal kriz, varlık fiyatlarında sert düşüşler, banka ve finans kuruluşlarında ödeme güçlükleri, kredi akışının durması veya para biriminin hızla değer kaybetmesi gibi gelişmelerle finansal sistemin işleyişinin ciddi biçimde bozulmasıdır.BDDK(BRSA)BDDK, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun kısaltmasıdır. Türkiye'de bankaları ve finansal kiralama, faktoring, finansman şirketleri gibi kuruluşları düzenleyen, lisanslayan ve denetleyen bağımsız kamu kurumudur.Borçlanma(Service Credit Purchase)Sosyal güvenlikte borçlanma, kanunda sayılan ve sigortasız geçen askerlik, doğum, yurt dışı çalışma gibi sürelerin, kişinin bu süreler için prim ödemesiyle sigortalılık hizmetine eklenmesidir.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.