İçeriğe geç
parazade

Excel Veri Modeli Nedir?

İngilizce: Excel Data Model

Yayın: · Son güncelleme:

Excel Veri Modeli Nedir? Kısaca

Excel veri modeli, çalışma kitabının içinde birden fazla tabloyu ilişkilerle birbirine bağlayarak saklayan veri yapısıdır. Bu sayede DÜŞEYARA ile tabloları birleştirmeden, farklı tablolardaki alanları aynı pivot tabloda kullanabilirsiniz.

Excel Veri Modeli nedir?
İçindekiler
  1. Excel veri modeli nedir?
  2. Nasıl oluşur?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Excel veri modeli nedir?

Excel veri modeli, çalışma kitabına gömülü küçük bir analiz veritabanıdır. Satışlar, Ürünler ve Müşteriler gibi ayrı tabloları ortak bir sütun üzerinden ilişkilendirir. Pivot tablo bu ilişkileri kullanarak, örneğin müşteri şehrine göre ürün kategorisi satışlarını tek tabloda gösterebilir.

Veri modeli, sayfada görünen hücrelerden ayrı tutulur. Veriler sıkıştırılarak saklandığı için çalışma sayfasının satır sınırını aşan büyüklükte tablolarla çalışmak da mümkündür.

Nasıl oluşur?

Modele veri eklemenin birkaç yolu vardır. Pivot tablo oluştururken "bu veriyi Veri Modeline ekle" seçeneğini işaretleyebilir, Power Query sorgusunu modele yükleyebilir ya da Power Pivot penceresinden doğrudan içe aktarabilirsiniz. İlişkiler Veri sekmesindeki ilişkiler aracıyla ya da Power Pivot'un diyagram görünümünde kurulur.

Örnek

Satış tablonuzda yalnız ürün kodu ve tutar olsun; ürün adı ve kategori ayrı bir Ürünler tablosunda dursun. Klasik yöntemde satış tablosuna DÜŞEYARA ile kategori sütunu eklersiniz. Veri modelinde ise iki tabloyu ürün kodu üzerinden ilişkilendirir ve pivotta kategoriyi doğrudan Ürünler tablosundan seçersiniz.

Nelere dikkat etmeli?

İlişki kurulacak sütunun bir tarafta benzersiz değerler içermesi gerekir. Ürünler tablosunda aynı kod iki kez geçerse ilişki kurulamaz. Modele dayalı pivotlarda hesaplamalar klasik hesaplanmış alan yerine DAX ölçüleriyle yapılır. Başlangıç için iki tabloyu ilişkilendirip tek bir pivot kurmayı deneyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Excel veri modeli ne işe yarar?

Birden fazla tabloyu ortak sütunlar üzerinden ilişkilendirip tek bir pivot tabloda analiz etmenizi sağlar. Tabloları DÜŞEYARA ile tek tabloda birleştirme ihtiyacını azaltır.

Veri modeli için Power Pivot şart mı?

Hayır, pivot tablo oluştururken veriyi modele ekleyebilir ve ilişkileri Veri sekmesinden kurabilirsiniz. Power Pivot ise modeli ayrıntılı yönetmek ve DAX ölçüleri yazmak için daha geniş bir arayüz sunar.

İlgili terimler

Power PivotPower Pivot, Excel'in veri modelini yönetmeye yarayan ve büyük tabloları ilişkilendirip DAX diliyle ölçü yazmayı sağlayan veri modelleme eklentisidir. Milyonlarca satırı sıkıştırarak saklayabildiği için gelişmiş raporlamada kullanılır.DAX Dili(Data Analysis Expressions)DAX (Data Analysis Expressions), Excel Power Pivot, Power BI ve Analysis Services'te veri modeli üzerinde hesaplama yapmak için kullanılan formül dilidir. Toplam ciro, geçen yıla göre değişim gibi ölçüler bu dille tanımlanır.Pivot Tablo(Pivot Table)Pivot tablo (PivotTable), Excel'de büyük bir veri listesini formül yazmadan özetleyen etkileşimli tablodur. Alanları sürükleyip bırakarak toplam, adet ya da ortalama gibi özetleri saniyeler içinde farklı açılardan görebilirsiniz.Power QueryPower Query, Excel'de farklı kaynaklardan veri alıp temizlemeye, dönüştürmeye ve birleştirmeye yarayan araçtır. Yaptığınız her işlemi adım olarak kaydettiği için aynı temizliği bir sonraki veride tek tıkla tekrarlar.Sütun(Column)Sütun, Excel çalışma sayfasında yukarıdan aşağı uzanan dikey hücre dizisidir. Sütunlar sayfanın üstünde A, B, C diye harflerle adlandırılır ve tabloda genellikle tek bir bilgi türünü taşır.Satır(Row)Satır, Excel çalışma sayfasında soldan sağa uzanan yatay hücre dizisidir. Satırlar sayfanın solunda 1, 2, 3 diye numaralanır ve bir tabloda genellikle her satır tek bir kaydı temsil eder.Hesaplanmış Alan(Calculated Field)Hesaplanmış alan, Excel pivot tablosunda var olan alanları kullanarak formülle oluşturulan yeni alandır. Örneğin ciro ve maliyet alanlarından kâr alanı üretmek için kaynak veriye sütun eklemeden kullanılır.