Encode Decode Nedir?
İngilizce: Encoding and Decoding
Yayın: · Son güncelleme:
Encode Decode Nedir? Kısaca
Encode (kodlama), veriyi belirli bir kurala göre başka bir biçime dönüştürmek; decode (kod çözme) ise bu biçimi yeniden orijinal hâline getirmektir. Karakter kodlaması, URL kodlaması ve Base64 en yaygın örneklerdir.
Encode decode nedir?
Encode ve decode, birbirinin tersi olan iki dönüşüm işlemidir. Encode, veriyi taşınacağı ya da saklanacağı ortama uygun bir biçime sokar. Decode, aynı kuralı tersten uygulayarak veriyi geri açar.
Buradaki "kod" gizlilik anlamına gelmez. Kurallar herkese açıktır ve amaç veriyi saklamak değil, bozulmadan iletmektir.
Yaygın türleri
Karakter kodlaması en temel örnektir. "ş" harfi UTF-8 ile iki bayta encode edilir. Dosya başka bir kodlamayla, örneğin Windows-1254 ile decode edilirse "ÅŸ" gibi bozuk karakterler görünür. Türkçe metinlerde görülen karakter bozulmalarının çoğu bu uyumsuzluktan kaynaklanır.
URL kodlaması da sık karşınıza çıkar. Adres çubuğunda boşluk karakteri %20, "ç" harfi %C3%A7 olarak görünür; tarayıcı bu biçimi decode ederek doğru metni gösterir. Base64 ise ikili veriyi, örneğin bir görseli, yalnız harf ve rakamlardan oluşan metne çevirir.
Şifrelemeden farkı ne?
Encode edilmiş veri, anahtar olmadan herkes tarafından decode edilebilir. Şifrelemede ise veriyi açmak için gizli bir anahtar gerekir. Bir parolayı Base64 ile kodlayıp "güvende" saymak sık yapılan ciddi bir hatadır.
Pratikte karakter sorunlarını önlemek için tek bir kural yeterlidir: dosyalarda, veritabanında ve web sayfalarında baştan sona UTF-8 kullanın. Excel'den alınan CSV dosyalarında bozulma görürseniz dosyayı içe aktarırken kodlamayı UTF-8 olarak seçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Decode ne demek?
Decode, kodlanmış bir veriyi kullanılan kuralı tersten uygulayarak orijinal hâline döndürmek anlamına gelir. Örneğin %20 ifadesini boşluk karakterine çevirmek bir URL decode işlemidir.
Encode edilmiş veri güvenli midir?
Hayır. Encode işlemi gizlilik sağlamaz, kurallar herkese açık olduğu için veri kolayca geri çözülebilir. Gizlilik gerekiyorsa şifreleme kullanılmalıdır.