İçeriğe geç
parazade

Ek Satış Nedir?

İngilizce: Greenshoe Option

Yayın: · Son güncelleme:

Ek Satış Nedir? Kısaca

Ek satış, halka arzda talep yeterli olduğunda, izahnamede önceden belirtilen sınırlar içinde satılacak pay miktarının artırılmasıdır. Ek paylar genellikle mevcut ortakların paylarından karşılanır; uluslararası piyasada benzer mekanizma greenshoe opsiyonu olarak bilinir.

Ek Satış nedir?
İçindekiler
  1. Ek satış nedir, nasıl işler?
  2. Greenshoe opsiyonu ile ilişkisi
  3. Yatırımcı açısından önemi

Ek satış, halka arzda başlangıçta satışa sunulan pay miktarına ek olarak, talep yüksek gelirse daha fazla pay satılabilmesini sağlayan mekanizmadır. Ek satış yapılıp yapılmayacağı, ne kadar ek pay satılabileceği ve bu payların kimden karşılanacağı izahnamede önceden açıklanır. Yatırımcı, talepte bulunurken bu ihtimali bilerek karar verir.

Ek satış nedir, nasıl işler?

  1. İzahnamede halka arz edilecek temel pay miktarı ve buna ek olarak satılabilecek ek pay miktarı belirtilir.
  2. Talep toplama sonunda toplanan talep, temel pay miktarını aşarsa ek satış hakkı kullanılabilir.
  3. Ek paylar çoğunlukla mevcut ortakların elindeki paylardan karşılanır; bu durumda ek satıştan elde edilen gelir şirkete değil satıcı ortağa gider.

Greenshoe opsiyonu ile ilişkisi

Uluslararası piyasalarda greenshoe ya da aşırı tahsis (over-allotment) opsiyonu, halka arzı yöneten aracı kurumun talep yüksekse ek pay satmasına izin verir. Bu opsiyon, halka arz sonrasında fiyat istikrarını sağlamaya yönelik işlemlerle birlikte kullanılabilir: fiyat düşerse aracı kurum piyasadan pay alarak fazla tahsisi kapatabilir. Türkiye'deki uygulamanın ayrıntıları izahnameye ve SPK düzenlemelerine göre değişir; somut halka arzda izahnameyi okumak gerekir.

Yatırımcı açısından önemi

  • Ek satış, yüksek talepte yatırımcı başına düşen pay miktarını artırabilir.
  • Halka arz büyüklüğü arttığı için şirketin halka açık kısmı genişler.
  • Ek payların ortak satışından gelmesi, satıcı ortağın daha fazla çıkış yapması anlamına gelir.

Ek satışın kullanılması, hissenin halka arz sonrası fiyatı hakkında herhangi bir garanti sunmaz; işlem başladıktan sonra fiyat halka arz fiyatının altına da düşebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ek satış hakkı her halka arzda olur mu?

Hayır. Ek satış yapılıp yapılmayacağı ve sınırları her halka arzın izahnamesinde ayrıca belirtilir. Bazı halka arzlarda bu hak hiç yer almaz.

Ek satıştan elde edilen para şirkete mi gider?

Ek paylar mevcut ortaklardan karşılanıyorsa gelir satıcı ortağa gider. Ek paylar sermaye artırımıyla yeni çıkarılıyorsa gelir şirkete girer; hangisinin geçerli olduğu izahnamede yazar.

İlgili terimler

Halka Arz(Initial Public Offering)Halka arz, bir şirketin paylarını ilk kez geniş yatırımcı kitlesine satarak borsada işlem görmeye başlamasıdır. Şirket bu yolla kaynak toplar ya da mevcut ortaklar paylarının bir kısmını satar.İzahname(Prospectus)İzahname, sermaye piyasası araçlarının halka arzında veya borsada işlem görmesinde yatırımcıları bilgilendirmek amacıyla hazırlanan ve SPK tarafından onaylanan belgedir. İhraççının faaliyetleri, finansalları, riskleri ve halka arzın koşulları burada yer alır.Talep Toplama(Bookbuilding)Talep toplama, halka arzda yatırımcıların satın almak istedikleri pay miktarını belirli gün ve saatler arasında aracı kurumlara ilettiği süreçtir. Süreç sonunda toplanan taleplere göre paylar, izahnamede belirtilen yönteme göre dağıtılır.Halka Arz Büyüklüğü(IPO Size)Halka arz büyüklüğü, bir halka arzda satışa sunulan payların nominal miktarı ile halka arz fiyatının çarpılmasıyla bulunan toplam satış tutarıdır; ek satış hakkı kullanılırsa bu tutar artabilir.Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.