İçeriğe geç
parazade
Borsa

Egemen Varlık Fonu Nedir?

İngilizce: Sovereign Wealth Fund

Yayın: · Son güncelleme:

Egemen Varlık Fonu Nedir? Kısaca

Egemen varlık fonu, bir devletin sahip olduğu ve emtia gelirleri, döviz rezervleri, özelleştirme gelirleri ya da kamu varlıkları gibi kaynakları uzun vadeli yatırımlarla değerlendirmek amacıyla kurulan yatırım fonudur.

Egemen Varlık Fonu nedir?
İçindekiler
  1. Egemen varlık fonu nedir?
  2. Amaçları nelerdir?
  3. Piyasalar için anlamı

Egemen varlık fonu (sovereign wealth fund), devletin mülkiyetinde olan ve kamu kaynaklarını yurt içinde ya da yurt dışında yatırıma yönlendiren bir kuruluştur. Dünyanın en büyük yatırımcılarından bazıları bu fonlardır.

Egemen varlık fonu nedir?

Bu fonların kaynakları ülkeden ülkeye değişir:

  • Emtia gelirleri: Petrol ve doğal gaz ihracatından elde edilen gelirler (ör. Norveç'in petrol gelirleriyle kurulan fonu ve Körfez ülkelerinin fonları).
  • Döviz rezervleri ve dış ticaret fazlası: Bazı Asya ülkelerinin fonları bu kaynağa dayanır.
  • Kamu varlıkları: Devlete ait şirket hisseleri ve özelleştirme gelirleri.

Amaçları nelerdir?

  • Tasarruf: Tükenebilir doğal kaynakların gelirini gelecek kuşaklara aktarmak.
  • İstikrar: Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı bütçeyi korumak.
  • Kalkınma: Altyapı ve stratejik sektörlere yatırım yapmak.
  • Varlık yönetimi: Kamuya ait şirketleri daha verimli yönetmek.

Türkiye'de 2016'da 6741 sayılı Kanun ile kurulan Türkiye Varlık Fonu, kamuya ait bazı şirket paylarını ve varlıkları portföyünde bulundurur. Fonun güncel yapısını ve yetkilerini resmî kaynaklardan kontrol et.

Piyasalar için anlamı

Egemen varlık fonları çok büyük portföyler yönettikleri için hisse, tahvil, gayrimenkul ve özel sermaye piyasalarında önemli birer kurumsal yatırımcıdır. Bir şirkete giriş ya da çıkışları fiyatları etkileyebilir. Eleştiriler genellikle şeffaflık, siyasi etki ve yönetişim kalitesi üzerinde yoğunlaşır; bu nedenle uluslararası alanda gönüllü şeffaflık ilkeleri (Santiago İlkeleri) geliştirilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Egemen varlık fonu ile merkez bankası rezervi aynı şey mi?

Hayır. Merkez bankası rezervleri genellikle likit ve düşük riskli varlıklarda tutulur ve para politikası amaçlıdır. Egemen varlık fonları ise daha uzun vadeli ve çeşitlendirilmiş yatırımlar yaparak getiri hedefler.

Türkiye'nin egemen varlık fonu var mı?

Evet. Türkiye Varlık Fonu, 2016'da 6741 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Portföyünde kamuya ait bazı şirket payları ve varlıklar bulunur.

İlgili terimler

Kurumsal Yatırımcı(Institutional Investor)Kurumsal yatırımcı, başkaları adına ya da kendi büyük kaynaklarıyla profesyonel şekilde yatırım yapan fon, emeklilik fonu, sigorta şirketi, banka ve portföy yönetim şirketi gibi kuruluşlardır.Özel Sermaye(Private Equity)Özel sermaye (private equity), borsada işlem görmeyen şirketlere ortak olarak ya da halka açık şirketleri satın alıp borsadan çıkararak yapılan, genellikle orta-uzun vadeli ve aktif yönetime dayalı yatırım türüdür.Bağış Fonu(Endowment Fund)Bağış fonu (endowment fund), üniversite, vakıf, hastane gibi kâr amacı gütmeyen kurumların bağışlarla oluşturduğu, ana parayı korumaya çalışırken yatırım getirisinin bir kısmını kurumun faaliyetlerini finanse etmek için kullanan kalıcı fondur.Alternatif Yatırım(Alternative Investment)Alternatif yatırım, hisse senedi, tahvil ve nakit gibi geleneksel varlık sınıflarının dışında kalan yatırım araçlarının genel adıdır. Özel sermaye, serbest fonlar, gayrimenkul, emtia ve koleksiyon ürünleri bu grupta sayılır.Emtia(Commodity)Emtia, kalitesi standart olan ve kimin ürettiğinden bağımsız olarak birbirinin yerine geçebilen temel ham madde ya da tarım ürünüdür. Petrol, doğal gaz, altın, bakır, buğday ve kahve emtiaya örnektir.Doğal Gaz(Natural Gas)Doğal gaz, büyük ölçüde metandan oluşan, yer altından çıkarılan ve ısınma, elektrik üretimi ile sanayide kullanılan fosil yakıttır. Finans piyasalarında Henry Hub ve TTF gibi gösterge fiyatlarla işlem gören önemli bir enerji emtiasıdır.