Doğal Gaz Nedir?

Doğal gaz, ağırlıklı olarak metan gazından oluşan ve yer altındaki rezervlerden çıkarılan bir fosil yakıttır. Konutlarda ısınma ve pişirme, santrallerde elektrik üretimi ve sanayide hem enerji hem ham madde olarak kullanılır. Petrol gibi doğal gaz da dünya genelinde alınıp satılan önemli bir enerji emtiası kabul edilir.

Doğal gaz nedir, nasıl taşınır?

Doğal gaz iki temel yolla taşınır:

• Boru hatları: Üretim bölgesinden tüketim bölgesine doğrudan gaz taşınır.
• LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz): Gaz çok düşük sıcaklıkta sıvılaştırılır, gemilerle taşınır ve varış noktasında yeniden gaza dönüştürülür.

Petrolün aksine doğal gaz taşıması pahalı ve altyapı gerektirdiği için fiyatlar bölgeden bölgeye belirgin farklar gösterebilir.

Gösterge fiyatlar

• Henry Hub: ABD'nin gösterge doğal gaz fiyatıdır; vadeli kontratları NYMEX'te işlem görür ve genellikle MMBtu (milyon İngiliz ısı birimi) başına dolar olarak ifade edilir.
• TTF: Hollanda merkezli sanal ticaret noktasıdır ve Avrupa'nın başlıca gösterge fiyatı olarak kullanılır; genellikle megavatsaat başına euro ile ifade edilir.
• Asya'da LNG fiyatları için ayrı göstergeler izlenir.

Fiyatı neler etkiler?

• Mevsim ve hava durumu (sert kışlar ve sıcak yazlar talebi artırır),
• Depolama seviyeleri,
• Boru hattı kesintileri ve jeopolitik gelişmeler,
• LNG arzı ve elektrik üretimindeki yakıt tercihi.

Nelere dikkat etmeli?

Doğal gaz, emtialar arasında en oynak olanlardan biridir; fiyatı kısa sürede çok büyük yüzdelerle değişebilir. Vadeli kontrat ve kaldıraçlı ürünlerde kayıplar hızla büyüyebilir ve yatırılan teminatı aşabilir. Türkiye'de konut ve sanayi tarifeleri ise doğrudan piyasa fiyatına değil, BOTAŞ ve ilgili kurumların belirlediği tarifelere bağlıdır.