İçeriğe geç
parazade
Borsa

Bağış Fonu Nedir?

İngilizce: Endowment Fund

Yayın: · Son güncelleme:

Bağış Fonu Nedir? Kısaca

Bağış fonu (endowment fund), üniversite, vakıf, hastane gibi kâr amacı gütmeyen kurumların bağışlarla oluşturduğu, ana parayı korumaya çalışırken yatırım getirisinin bir kısmını kurumun faaliyetlerini finanse etmek için kullanan kalıcı fondur.

Bağış Fonu nedir?
İçindekiler
  1. Bağış fonu nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Yatırım yaklaşımı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Bağış fonu, bir kurumun uzun vadeli finansal güvencesi için oluşturulan yatırım havuzudur. İngilizcede "endowment" denir. En bilinen örnekleri, büyük üniversitelerin bağışçılardan topladığı ve yıllar içinde büyüttüğü fonlardır.

Bağış fonu nedir?

Temel fikir, bağışlanan ana parayı harcamadan yatırıma yönlendirmek ve elde edilen getirinin bir kısmıyla burs, araştırma, bakım ya da hayır faaliyetlerini finanse etmektir. Böylece kurum, bağışların gelecekte de gelir üretmesini sağlar.

Nasıl çalışır?

  1. Bağışçılar fona para ya da varlık bağışlar; bazı bağışlar belirli amaçlara (ör. burs) ayrılır.
  2. Fon, profesyonel yöneticiler aracılığıyla yatırım yapar.
  3. Her yıl fon değerinin belirli bir bölümü harcama için kullanılır (harcama kuralı).
  4. Geri kalan getiri fonda kalarak enflasyona karşı ana paranın korunmasına yardımcı olur.

Yatırım yaklaşımı

Bağış fonları "sonsuz" bir yatırım ufkuyla çalıştığı için uzun vadeli düşünebilir. Bazı büyük üniversite fonları, hisse ve tahvilin yanında özel sermaye, girişim sermayesi, gayrimenkul ve hedge fonlar gibi alternatif yatırımlara yüksek ağırlık vermesiyle tanınır. Bu yaklaşım "endowment modeli" olarak anılır.

Nelere dikkat etmeli?

Alternatif yatırımlar likiditesi düşük, değerlemesi zor ve ücretleri yüksek olabilir. Büyük fonlar için işe yarayan bir model, bu varlıklara erişimi ve uzun vade avantajı olmayan bireysel yatırımcıya doğrudan uygun olmayabilir. Türkiye'de vakıflar ve üniversiteler benzer amaçlarla fon oluşturabilir; bağış yapmadan önce kurumun fonu nasıl yönettiğini ve raporlama yapıp yapmadığını incelemek iyi bir adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bağış fonundaki ana para harcanır mı?

Genellikle hayır. Amaç ana parayı korumak ve yalnız getirinin bir kısmını harcamaktır. Harcama oranı kurumun belirlediği kurallara göre değişir.

Endowment modeli bireysel yatırımcıya uygun mu?

Doğrudan uygun olmayabilir. Bu model, çok uzun yatırım ufku ve likit olmayan alternatif yatırımlara erişim gerektirir; bireysel yatırımcının likidite ihtiyacı ve risk toleransı farklıdır.

İlgili terimler

Egemen Varlık Fonu(Sovereign Wealth Fund)Egemen varlık fonu, bir devletin sahip olduğu ve emtia gelirleri, döviz rezervleri, özelleştirme gelirleri ya da kamu varlıkları gibi kaynakları uzun vadeli yatırımlarla değerlendirmek amacıyla kurulan yatırım fonudur.Alternatif Yatırım(Alternative Investment)Alternatif yatırım, hisse senedi, tahvil ve nakit gibi geleneksel varlık sınıflarının dışında kalan yatırım araçlarının genel adıdır. Özel sermaye, serbest fonlar, gayrimenkul, emtia ve koleksiyon ürünleri bu grupta sayılır.Özel Sermaye(Private Equity)Özel sermaye (private equity), borsada işlem görmeyen şirketlere ortak olarak ya da halka açık şirketleri satın alıp borsadan çıkararak yapılan, genellikle orta-uzun vadeli ve aktif yönetime dayalı yatırım türüdür.Uzun Vadeli Yatırım(Long-Term Investing)Uzun vadeli yatırım, varlıkları kısa vadeli fiyat dalgalanmalarına göre değil, genellikle beş yıl ve üzeri bir süre boyunca elde tutarak bileşik getiriden yararlanmayı hedefleyen yatırım yaklaşımıdır.Bağış(Donation)Bağış, bir kişinin ya da kurumun para, mal veya hakkını karşılık beklemeden başka bir kişiye ya da kuruluşa devretmesidir. Hukukta bağışlama sözleşmesiyle düzenlenir; vergi mevzuatında da belirli bağışlar için indirim ve yükümlülükler bulunur.Vade(Maturity)Vade, bir borcun ödenmesi, bir yatırımın sona ermesi ya da bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için belirlenen süre veya tarihtir. Kredi, mevduat, çek, senet ve tahvil gibi finansal araçlarda kullanılır.