İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

CAPEX Nedir?

İngilizce: Capital Expenditures

Yayın: · Son güncelleme:

CAPEX Nedir? Kısaca

CAPEX (capital expenditures), bir işletmenin bina, makine, araç ya da yazılım gibi uzun süre kullanacağı varlıklara yaptığı yatırım harcamasıdır. Maliyet tek seferde gider yazılmaz, amortisman yoluyla faydalı ömür boyunca yıllara yayılır.

CAPEX nedir?
İçindekiler
  1. CAPEX nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Örnek ve dikkat edilecekler

CAPEX nedir?

CAPEX, İngilizce "capital expenditures" ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede yatırım harcamaları anlamına gelir. Bir yıldan uzun süre fayda sağlayacak varlıklar için yapılan harcamaları kapsar. Yeni bir üretim hattı, depo binası, şirket aracı ya da geliştirilen bir yazılım platformu bu gruba girer.

Bu harcamalar bilançoda varlık olarak görünür. Gelir tablosuna ise her yıl amortisman gideri olarak parça parça yansır.

Nasıl hesaplanır?

Basit bir yaklaşımla bir dönemin CAPEX'i, o dönemde satın alınan maddi ve maddi olmayan duran varlıkların toplamıdır. Finansal tablolardan hesaplamak için şu formül kullanılır:

CAPEX = Dönem sonu duran varlıklar − Dönem başı duran varlıklar + Dönem amortismanı

Nakit akış tablosunda yatırım faaliyetleri bölümünde de doğrudan görülebilir. Serbest nakit akışı hesaplanırken faaliyetlerden gelen nakitten CAPEX düşülür.

Örnek ve dikkat edilecekler

Varsayımsal bir fırın, 1.000.000 TL'ye yeni bir endüstriyel fırın alıyor ve faydalı ömrünü 10 yıl kabul ediyor. Bu harcama bir CAPEX'tir. Doğrusal amortismanla her yıl 100.000 TL gider yazılır; yani alım yılında kârdan 1.000.000 TL değil, 100.000 TL düşülür.

Nakit tarafında ise para alım anında çıkar. Bu yüzden yüksek CAPEX gerektiren işler, kârlı görünse bile başlangıçta büyük finansman ihtiyacı doğurur. Amortisman oranları ve faydalı ömür süreleri vergi mevzuatıyla belirlendiği için güncel tabloyu mali müşavirinizle kontrol edin. Günlük giderlerle farkı için OPEX maddesine bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

CAPEX ne demek?

CAPEX, yatırım harcaması demektir. İşletmenin bir yıldan uzun süre kullanacağı bina, makine ve ekipman gibi varlıklar için yaptığı harcamaları ifade eder.

Bakım onarım harcaması CAPEX mi?

Varlığı yalnızca çalışır durumda tutan olağan bakım genellikle OPEX sayılır. Varlığın ömrünü uzatan ya da kapasitesini artıran büyük iyileştirmeler ise CAPEX olarak kaydedilebilir.

İlgili terimler

OPEX(Operating Expenses)OPEX (operating expenses), bir işletmenin günlük faaliyetlerini sürdürmek için yaptığı faaliyet giderleridir. Kira, maaş, elektrik, pazarlama ve yazılım aboneliği gibi kalemleri kapsar ve harcandığı dönemde gider olarak gelir tablosuna yazılır.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.Serbest Nakit Akışı(Free Cash Flow)Serbest nakit akışı, bir şirketin faaliyetlerinden elde ettiği nakitten, varlıklarını sürdürmek ve büyütmek için yaptığı yatırım harcamaları düşüldükten sonra kalan nakittir. Borç ödeme, temettü ve yeni fırsatlar için kullanılabilecek parayı gösterir.Faaliyet Kârı(Operating Profit)Faaliyet kârı, işletmenin asıl faaliyetlerinden elde ettiği kârdır. Brüt kârdan pazarlama, satış, genel yönetim ve araştırma geliştirme gibi faaliyet giderleri düşülerek bulunur; faiz ve vergi gibi kalemler henüz hesaba katılmaz.Duran Varlıklar(Non-Current Assets)Duran varlıklar, işletmenin bir yıldan uzun süre elinde tutmayı ya da faaliyetlerinde kullanmayı amaçladığı arsa, bina, makine, taşıt, haklar ve uzun vadeli alacaklar gibi varlıklardır; bilançoda dönen varlıklardan ayrı gösterilir.Stratejik Ortaklık(Strategic Partnership)Stratejik ortaklık, iki ya da daha fazla bağımsız şirketin ortak bir hedef için kaynak, bilgi ya da müşteri ağını paylaştığı uzun vadeli işbirliğidir. Ortak girişim kurmaktan dağıtım anlaşmasına kadar farklı biçimlerde yapılabilir.