İçeriğe geç
parazade
Yazılım & No-Code

Canlı Ortam Nedir?

İngilizce: Production Environment

Yayın: · Son güncelleme:

Canlı Ortam Nedir? Kısaca

Canlı ortam (production), yazılımın gerçek kullanıcılara hizmet verdiği, gerçek verilerle çalışan asıl sistemdir. Bir web sitesinin herkesin ziyaret ettiği hâli canlı ortamda çalışır ve buradaki hata doğrudan kullanıcıyı etkiler.

Canlı Ortam nedir?
İçindekiler
  1. Canlı ortam nedir?
  2. Test ortamından farkı
  3. Canlıda çalışırken alınacak önlemler

Canlı ortam nedir?

Canlı ortam, yazılım ekiplerinin "prod" ya da "production" dediği sistemdir. Müşterinin sipariş verdiği, kullanıcının giriş yaptığı, ödemenin gerçekten alındığı yer burasıdır. Veriler gerçektir ve hata payı düşüktür.

Yazılım genelde üç ortamda yaşar. Geliştirme ortamında yazılır, test ortamında denenir ve son olarak canlı ortama çıkar.

Test ortamından farkı

İki ortam birbirine olabildiğince benzer kurulur. Fark, kimin kullandığı ve verinin ne kadar gerçek olduğudur. Test ortamında sahte siparişler ve deneme kullanıcıları bulunur, canlıda ise her kayıt bir müşteriye aittir.

Bir örnek düşünelim. Bir online mağazada yeni bir indirim kuralı test ortamında yanlış hesaplama yaparsa bunu yalnız ekip görür. Aynı hata canlıda olursa yüzlerce siparişe yanlış fiyat uygulanabilir. Bu yüzden canlıya çıkış, ayrı bir onay adımıyla korunur.

Canlıda çalışırken alınacak önlemler

Canlı veritabanında elle değişiklik yapmaktan kaçının. Zorunluysa önce yedek alın ve komutu bir kez daha okuyun.

Erişimi sınırlayın. Canlı sunuculara herkesin değil, yalnız yetkili kişilerin bağlanması gerekir. İzleme ve uyarı sistemleri de kurun: site yavaşladığında ya da hata oranı arttığında bunu kullanıcı şikâyetinden önce öğrenmek istersiniz. Yeni bir sürüm çıktıktan sonraki ilk saatlerde grafiklere göz atmak basit ama etkili bir alışkanlıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Production ortamı ne demek?

Production, canlı ortamın İngilizce karşılığıdır. Yazılımın son kullanıcılara açık, gerçek verilerle çalışan hâlini ifade eder. Kısaca prod olarak da anılır.

Canlı ortamda test yapılır mı?

Kapsamlı testler canlıdan önce yapılır. Canlıda ise genelde yayın sonrası kısa kontroller, izleme ve küçük bir kullanıcı grubuna kademeli açılım gibi kontrollü yöntemler kullanılır.

İlgili terimler

Test Ortamı(Staging Environment)Test ortamı (staging), yazılımın canlıya çıkmadan önce gerçek sisteme olabildiğince benzeyen bir kopyada denendiği ortamdır. Hataları kullanıcıya ulaşmadan yakalamak için son prova işlevi görür.Geliştirme Ortamı(Development Environment)Geliştirme ortamı (development environment), yazılımcının kod yazdığı, çalıştırdığı ve ilk denemeleri yaptığı ortamdır. Genelde kişinin kendi bilgisayarında kurulur ve kod editörü, programlama dili, veritabanı gibi araçları içerir.Deploy(Deployment)Deploy (deployment), yazılımın hazırlanan sürümünün bir sunucuya ya da platforma kurularak çalışır ve erişilebilir hâle getirilmesidir. Türkçede dağıtım, yayına alma ya da canlıya alma olarak geçer.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.MySQLMySQL, verileri tablolarda saklayan ve SQL diliyle yönetilen açık kaynak kodlu bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir. Web sitelerinde, özellikle WordPress gibi PHP tabanlı sistemlerde çok yaygın kullanılır.NoSQLNoSQL, verileri sabit tablolar yerine doküman, anahtar-değer, sütun ailesi ya da graf gibi esnek yapılarda saklayan veritabanlarının genel adıdır. Adı "Not only SQL" (yalnızca SQL değil) olarak yorumlanır.