İçeriğe geç
parazade
Kripto

Bizans Generalleri Problemi Nedir?

İngilizce: Byzantine Generals Problem

Yayın: · Son güncelleme:

Bizans Generalleri Problemi Nedir? Kısaca

Bizans generalleri problemi, bazı katılımcıların hain olabileceği ve mesajların güvenilmez olduğu bir ortamda tarafların ortak bir karar üzerinde nasıl uzlaşacağını anlatan bilgisayar bilimi düşünce deneyidir.

Bizans Generalleri Problemi nedir?
İçindekiler
  1. Bizans generalleri problemi nedir?
  2. Blokzincirle ilişkisi
  3. Bitcoin'in yaklaşımı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Bizans generalleri problemi, dağıtık sistemlerde güven sorununu anlatmak için kullanılan klasik bir düşünce deneyidir. 1982'de Leslie Lamport, Robert Shostak ve Marshall Pease tarafından yayımlanan bir makaleyle bu adı almıştır.

Bizans generalleri problemi nedir?

Hikâye şöyledir: Birkaç Bizans generali, ordularıyla bir şehri kuşatmıştır. Saldırının başarılı olması için hepsinin aynı anda saldırması ya da hep birlikte geri çekilmesi gerekir. Generaller yalnızca ulaklar aracılığıyla haberleşebilir. Ancak bazı generaller hain olabilir ve farklı generallere farklı mesajlar gönderebilir; ulaklar da yolda yakalanabilir.

Soru şudur: Sadık generaller, hainlere rağmen aynı karara nasıl varır?

Blokzincirle ilişkisi

Bir blokzincir ağında da durum benzerdir:

  • Generaller ağdaki düğümlerdir.
  • Hain generaller kötü niyetli ya da hatalı düğümlerdir.
  • Ortak karar, hangi işlemlerin geçerli olduğu ve defterin son durumudur.

Merkezi bir otorite olmadan herkesin aynı kayıtta uzlaşması, örneğin çift harcamanın önlenmesi bu problemin pratik bir çözümünü gerektirir.

Bitcoin'in yaklaşımı

Bitcoin, iş ispatı ile bu probleme pratik bir çözüm sundu. Blok üretmek maliyetli olduğu için hile yapmak pahalılaşır; en fazla iş harcanmış zincir geçerli kabul edilir. Hisse ispatlı ağlar ise teminat ve oylama tabanlı Bizans hata toleransı protokolleri kullanır.

Nelere dikkat etmeli?

Hiçbir çözüm sınırsız güvenlik sağlamaz. İş ispatında madencilik gücünün, hisse ispatında teminatın büyük kısmı tek elde toplanırsa ağ saldırıya açık hâle gelebilir. Bu yüzden bir ağın güvenliği teknik tasarım kadar katılımcıların dağılımına da bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bizans generalleri problemi tamamen çözüldü mü?

Belirli varsayımlar altında çözümleri vardır. Klasik protokoller hain sayısı üçte birin altındaysa uzlaşma sağlar; Bitcoin ise ekonomik teşviklerle olasılıksal bir çözüm sunar.

Bu problem neden Bitcoin için önemli?

Bitcoin, birbirini tanımayan ve güvenmeyen katılımcıların merkezi bir aracı olmadan aynı kayıt defterinde uzlaşmasını sağlamak zorundadır. Bu, Bizans generalleri probleminin gerçek dünyadaki bir örneğidir.

İlgili terimler

Bizans Hata Toleransı(Byzantine Fault Tolerance)Bizans hata toleransı (BFT), dağıtık bir sistemin bazı katılımcıları hatalı, çevrimdışı ya da kötü niyetli olsa bile doğru biçimde uzlaşmaya devam edebilme yeteneğidir. Blokzincir konsensüs mekanizmalarının temel hedeflerinden biridir.Konsensüs Mekanizması(Consensus Mechanism)Konsensüs mekanizması (consensus mechanism), merkezi bir otorite olmadan blokzincir ağındaki bağımsız katılımcıların hangi işlemlerin geçerli olduğuna ve zincire hangi bloğun ekleneceğine ortak karar vermesini sağlayan kurallar bütünüdür.İş İspatı(Proof of Work)İş ispatı (Proof of Work), madencilerin hesaplama gücü harcayarak zor bir matematiksel bulmacayı çözdüğü ve çözümü ilk bulanın yeni bloğu ekleme hakkı kazandığı, Bitcoin'in kullandığı konsensüs mekanizmasıdır.Çift Harcama(Double Spending)Çift harcama (double spending), aynı dijital para biriminin iki farklı işlemde birden harcanmaya çalışılmasıdır; dijital paraların temel sorunu olan bu risk, blokzincirde konsensüs ve blok onaylarıyla önlenir.Blokzincir(Blockchain)Blokzincir, işlem kayıtlarının bloklar hâlinde gruplanıp kriptografik özetlerle birbirine zincirlendiği, tek bir merkez yerine ağdaki çok sayıda bilgisayarda tutulan ortak ve değiştirilmesi çok zor bir dijital defterdir.Düğüm(Node)Düğüm (node), bir blokzincir ağına bağlı olan, ağın yazılımını çalıştıran, işlemleri ve blokları kurallara göre doğrulayan ve genellikle blokzincirin bir kopyasını saklayan bilgisayardır.