İçeriğe geç
parazade

Banknot Nedir?

İngilizce: Banknote

Yayın: · Son güncelleme:

Banknot Nedir? Kısaca

Banknot, bir ülkenin merkez bankası tarafından basılıp dolaşıma çıkarılan, kanunen tedavül gücüne sahip kâğıt ya da polimer paradır. Türkiye'de banknot ihraç etme yetkisi yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na aittir.

Banknot nedir?
İçindekiler
  1. Banknot nedir?
  2. Banknot ne demek, kelimenin kökeni ne?
  3. Güvenlik özellikleri
  4. Nelere dikkat etmeli?

Banknot, merkez bankasınca basılan ve ödemelerde kabul edilmesi zorunlu olan kâğıt paradır. Cüzdanındaki 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 TL'lik paralar Türk lirası banknotlarıdır.

Banknot nedir?

Türkiye'de banknot ihraç yetkisi kanunla yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na (TCMB) verilmiştir. TCMB banknotları kendi bünyesindeki banknot matbaasında basar ve dolaşıma çıkarır. Madeni paralar ise ayrı bir süreçle basılır; ayrıntılar için madeni para maddesine bakabilirsin.

Günümüz banknotları altın gibi bir varlığa bağlı değildir; değerini kanuni tedavül gücü ve merkez bankasına duyulan güvenden alır. Bu nedenle modern banknotlar itibari para olarak adlandırılır.

Banknot ne demek, kelimenin kökeni ne?

Kelime İngilizce "bank note" ifadesinden gelir ve "banka senedi" anlamı taşır. Tarihte bankalar, yanlarında saklanan altın ya da gümüş karşılığında bu senetleri verirdi; senet sahibi istediğinde madeni geri alabilirdi. Zamanla bu senetler doğrudan para olarak dolaşmaya başladı.

Güvenlik özellikleri

Sahteciliği önlemek için banknotlara çeşitli güvenlik unsurları eklenir:

  • Filigran: Işığa tutulduğunda görülen gizli resim.
  • Güvenlik şeridi: Kâğıdın içine yerleştirilmiş şerit.
  • Kabartma baskı: Dokunarak hissedilen yüzey.
  • Renk değiştiren mürekkep ve hologram benzeri öğeler.

TCMB, her banknot serisinin güvenlik özelliklerini kendi internet sitesinde yayımlar.

Nelere dikkat etmeli?

  • Şüphelendiğin bir banknotu "bak, dokun, eğ" yöntemiyle kontrol et.
  • Sahte olduğundan şüphelendiğin parayı tekrar dolaşıma sokma; bankaya ya da kolluk kuvvetlerine bildir.
  • Yıpranmış ya da yırtılmış banknotların değiştirilmesi için TCMB'nin belirlediği kurallar geçerlidir; ayrıntıları TCMB'den kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Banknot ne demek?

Banknot, merkez bankası tarafından basılan ve kanuni tedavül gücüne sahip kâğıt paradır. Kelime İngilizce banka senedi anlamındaki bank note ifadesinden gelir.

Türkiye'de banknotları kim basar?

Banknot ihraç yetkisi yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na aittir. TCMB banknotları kendi matbaasında basar ve dolaşıma çıkarır.

İlgili terimler

Madeni Para(Coin)Madeni para, metal alaşımlardan basılan ve genellikle küçük değerli ödemelerde kullanılan paradır. Türkiye'de dolaşımdaki madeni paralar kuruş ve lira değerlerindedir; banknotlar gibi kanuni ödeme aracıdır.İtibari Para(Fiat Currency)İtibari para (fiat para), altın ya da gümüş gibi bir emtiaya çevrilebilirliği olmayan, değerini devletin yasal ödeme aracı ilan etmesinden ve insanların ona duyduğu güvenden alan paradır. Günümüzdeki ulusal paraların çoğu itibari paradır.Merkez Bankası(Central Bank)Merkez bankası, bir ülkenin para politikasını yürüten, banknot ihraç eden ve finansal sistemin istikrarını gözeten kamu kurumudur. Türkiye'de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üstlenir.Emisyon(Currency Issuance)Ekonomide emisyon, merkez bankasının banknot basıp dolaşıma çıkarması, yani para ihracıdır. Türkiye'de banknot ihracı yetkisi yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na aittir.Senet(Promissory Note)Senet, en genel anlamıyla bir borcu ya da hakkı gösteren yazılı belgedir. Günlük ticari dilde ise çoğunlukla, düzenleyenin belirli bir tarihte belirli bir tutarı ödeyeceğini vaat ettiği emre yazılı senet, yani bono kastedilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.