İçeriğe geç
parazade
Finans

Asgari Ücret Nedir?

İngilizce: Minimum Wage

Yayın: · Son güncelleme:

Asgari Ücret Nedir? Kısaca

Asgari ücret, bir işçiye normal çalışma süresi karşılığında ödenmesi zorunlu olan en düşük ücrettir. Türkiye'de Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenir ve brüt ile net olarak açıklanır.

Asgari Ücret nedir?
İçindekiler
  1. Kim ve nasıl belirler?
  2. Brüt ve net asgari ücret
  3. Asgari ücret neleri etkiler?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Asgari ücret, işçilere normal bir çalışma günü karşılığında ödenmesi gereken en düşük ücrettir. Amacı, çalışanın gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatlarıyla karşılayabilmesini sağlamaktır. İşveren, işçiye asgari ücretin altında ücret ödeyemez.

Kim ve nasıl belirler?

Türkiye'de asgari ücret, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenir. Komisyon üçlü bir yapıdadır: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcileri, işçi konfederasyonu temsilcileri ve işveren konfederasyonu temsilcileri. Kanun en geç iki yılda bir belirleme yapılmasını öngörür; son yıllarda uygulamada genellikle her yıl, bazen yıl içinde ara artışla yeniden belirlenmiştir. Komisyon kararı Resmî Gazete'de yayımlanır.

Brüt ve net asgari ücret

Asgari ücret brüt olarak belirlenir. Brüt tutardan çalışanın SGK primi ve işsizlik sigortası payı düşülerek ele geçen net tutar bulunur. 2022'den itibaren ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutulmaktadır. Brüt ve net farkı için brüt ücret maddesine bakabilirsin.

Asgari ücret neleri etkiler?

Asgari ücret yalnızca en düşük maaşı belirlemez; birçok tutar ona bağlıdır:

  • SGK'da prime esas kazancın alt ve üst sınırları
  • Bağ-Kur prim tutarları
  • BES devlet katkısının yıllık üst sınırı
  • Bazı vergi istisnaları, cezalar ve sosyal yardımlar

Nelere dikkat etmeli?

Asgari ücret tutarları her belirlemede değiştiği için güncel brüt ve net değerleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ya da Resmî Gazete'den kontrol et. Asgari ücret artışının satın alma gücüne etkisi, aynı dönemdeki enflasyonla birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Asgari ücret ne zaman belirlenir?

Kanuna göre en geç iki yılda bir belirlenmesi gerekir. Son yıllarda genellikle yıl sonunda bir sonraki yıl için belirlenmiş, yüksek enflasyon dönemlerinde yıl ortasında ara artış da yapılmıştır.

Asgari ücretliden vergi kesilir mi?

2022'den bu yana ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisnadır. Ancak SGK primi ve işsizlik sigortası işçi payı kesilmeye devam eder.

İlgili terimler

Brüt Ücret(Gross Salary)Brüt ücret, bir çalışanın maaşından vergi ve sigorta kesintileri yapılmadan önceki toplam tutarıdır. Kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutar ise net ücret olarak adlandırılır.Net Ücret(Net Salary)Net ücret, çalışanın brüt maaşından SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi gibi yasal kesintiler düşüldükten sonra eline geçen tutardır. Halk arasında ele geçen maaş da denir.Satın Alma Gücü(Purchasing Power)Satın alma gücü, belirli bir para miktarıyla satın alınabilecek mal ve hizmet miktarıdır. Fiyatlar genel olarak arttığında aynı parayla daha az şey alınabildiği için satın alma gücü düşer.Enflasyon(Inflation)Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli artmasıdır. Enflasyon yükseldikçe aynı parayla daha az şey alınır; yani paranın satın alma gücü düşer.Gelir Vergisi(Income Tax)Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan vergidir. Türkiye'de artan oranlı tarifeyle hesaplanır; ücretlilerde çoğunlukla maaştan kesilir.Bağ-Kur(Bag-Kur)Bağ-Kur, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların, yani esnaf, şahıs işletmesi sahipleri ve şirket ortakları gibi kişilerin bağlı olduğu sosyal güvenlik statüsünün yaygın adıdır. Bugün SGK bünyesinde 4/b olarak geçer.Devlet Katkısı(State Contribution)Devlet katkısı, Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki katılımcıların ödedikleri katkı paylarına devletin belirli bir oranda yaptığı ek ödemedir. Ayrı bir hesapta tutulur ve sistemde kalma süresine göre hak kazanılır.