İçeriğe geç
parazade

Anüite Nedir?

İngilizce: Annuity

Yayın: · Son güncelleme:

Anüite Nedir? Kısaca

Anüite, belirli bir süre boyunca eşit aralıklarla yapılan eşit tutarlı ödemeler ya da tahsilatlar dizisidir. Eşit taksitli krediler, kira ödemeleri ve düzenli birikim planları anüite mantığıyla hesaplanır.

Anüite nedir?
İçindekiler
  1. Anüite nedir?
  2. Anüite hesaplama nasıl yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Anüite, "her ay aynı tutar" mantığıyla işleyen ödeme planıdır. Eşit taksitli bir ihtiyaç kredisi, düzenli kira ya da her ay aynı tutarın yatırıldığı bir birikim planı birer anüite örneğidir. Kelime Latince "yıl" kökünden gelse de ödemeler aylık, üç aylık ya da yıllık olabilir.

Anüite nedir?

Anüiteler ödemenin zamanına göre ikiye ayrılır:

  • Normal (sonda ödemeli) anüite: Ödeme her dönemin sonunda yapılır. Kredi taksitleri genellikle böyledir.
  • Peşin (başta ödemeli) anüite: Ödeme her dönemin başında yapılır. Kira ödemeleri buna örnektir.

Belirli bir süre yerine süresiz devam eden eşit ödemelere ise sürekli anüite (perpetüite) denir.

Anüite hesaplama nasıl yapılır?

Normal anüitenin bugünkü değer formülü şöyledir:

BD = Taksit × [1 − (1 + r)^−n] ÷ r

Burada r dönemlik faiz oranı, n dönem sayısıdır. Bu formül tersine çevrildiğinde, belirli bir kredi tutarı için gereken eşit taksit bulunur.

Örnek

Varsayımsal olarak 100.000 TL'lik bir kredi, aylık yüzde 3 faizle 12 eşit taksitle geri ödensin. Formüle göre taksit yaklaşık 10.046 TL çıkar. 12 taksitin toplamı yaklaşık 120.550 TL olur; aradaki fark faiz ödemesidir.

Bu tür kredilerde taksit tutarı sabit kalsa da her taksitin içindeki faiz ve anapara payı değişir: İlk taksitlerde faiz payı yüksek, son taksitlerde anapara payı yüksektir. Ayrıca gerçek kredilerde vergi, sigorta ve masraflar toplam maliyeti artırabilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Taksit tutarına değil, toplam geri ödeme tutarına ve yıllık maliyet oranına bak.
  • Erken kapama yapılacaksa kalan anaparanın nasıl hesaplandığını ödeme planından kontrol et.
  • Uzun vade taksiti düşürür ama toplam faizi artırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Anüite ile eşit taksitli kredi aynı şey mi?

Eşit taksitli kredilerin ödeme planı anüite yöntemiyle hesaplanır. Anüite ise daha genel bir kavramdır ve kira ya da düzenli birikim gibi tüm eşit ödeme dizilerini kapsar.

Anüitede neden ilk taksitlerde faiz payı yüksektir?

Faiz, kalan anapara üzerinden hesaplanır. Başta kalan borç en yüksek olduğu için faiz payı da yüksektir; borç azaldıkça taksitin daha büyük kısmı anaparaya gider.

İlgili terimler

Bugünkü Değer(Present Value)Bugünkü değer, gelecekte elde edilecek bir para tutarının belirli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş karşılığıdır. Paranın zaman değeri ilkesine dayanır: Bugün elde olan 1 TL, ileride alınacak 1 TL'den daha değerlidir.Ödeme Planı(Repayment Schedule)Ödeme planı, bir kredinin her taksitinin tarihini, tutarını ve bu tutarın ne kadarının anapara, faiz ve vergiden oluştuğunu gösteren tablodur. Kalan borcun her ödemeden sonra nasıl azaldığını da gösterir.Anapara(Principal)Anapara, borç alınan ya da yatırılan paranın faiz, vergi ve masraflar eklenmeden önceki asıl tutarıdır. Kredide bankadan aldığın parayı, mevduatta ise hesaba ilk yatırdığın tutarı ifade eder; faiz bu tutar üzerinden hesaplanır.Paranın Zaman Değeri(Time Value of Money)Paranın zaman değeri, bugün elde edilen bir miktar paranın gelecekte elde edilecek aynı miktardan daha değerli olduğu ilkesidir. Bugünkü para yatırılarak getiri sağlanabildiği ve enflasyonla değer kaybedebildiği için ortaya çıkar.Taksit(Installment)Taksit, bir borcun ya da satın alınan mal veya hizmetin bedelinin tek seferde değil, belirlenen dönemlere bölünerek parça parça ödenmesidir. Kredilerde ve kredi kartı alışverişlerinde yaygın olarak kullanılır.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.