İçeriğe geç
parazade
Borsa

Altın Paraşüt Nedir?

İngilizce: Golden Parachute

Yayın: · Son güncelleme:

Altın Paraşüt Nedir? Kısaca

Altın paraşüt, bir şirketin devralınması ya da birleşmesi sonucunda görevinden ayrılan üst düzey yöneticilere sözleşme gereği ödenen yüksek tutarlı tazminat, prim, hisse opsiyonu ve benzeri haklardan oluşan pakettir.

Altın Paraşüt nedir?
İçindekiler
  1. Altın paraşüt nedir?
  2. Neden kullanılır?
  3. Eleştiriler ve dikkat edilecekler

Altın paraşüt (golden parachute), üst düzey yöneticilerin iş sözleşmelerine eklenen ve şirketin kontrolü değiştiğinde devreye giren cömert bir ayrılık paketidir. Yönetici, devralma sonrası işten çıkarılır ya da görevi önemli ölçüde değişirse bu paketten yararlanır.

Altın paraşüt nedir?

Paket genellikle şunları içerebilir:

  • Yüksek tutarlı nakit tazminat
  • Hakediş süresi dolmamış hisse ve opsiyonların hemen kazanılması
  • Emeklilik ve sağlık haklarının devamı
  • Prim ödemeleri

Bu haklar, şirketin devralınması ya da birleşmesi gibi "kontrol değişikliği" olaylarına bağlanır.

Neden kullanılır?

Savunucularına göre altın paraşüt, yöneticilerin kendi işlerini kaybetme korkusuyla pay sahiplerine yararlı olabilecek bir satış teklifini engellemesini önler. Ayrıca nitelikli yöneticileri şirkete çekmeyi kolaylaştırır.

Aynı zamanda bir devralma savunması olarak da görülür: Paketler çok yüksekse, satın alma maliyeti artar ve potansiyel alıcıyı, özellikle düşmanca devralma girişimlerini caydırabilir.

Eleştiriler ve dikkat edilecekler

Eleştirmenler, altın paraşütlerin şirket performansından bağımsız olarak yöneticileri ödüllendirdiğini ve pay sahiplerinin aleyhine bir maliyet yarattığını savunur. Bazı ülkelerde bu ödemeler pay sahiplerinin onayına sunulmakta ya da kamuya açıklanmaktadır. Yatırımcı olarak bir şirketin yönetici ücret politikasını, faaliyet raporu ve kurumsal yönetim belgelerinden incelemek, olası bir el değişikliğinde ne tür maliyetler doğabileceğini anlamana yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Altın paraşüt ne zaman ödenir?

Genellikle şirketin kontrolü değiştiğinde ve yönetici bu nedenle görevinden ayrıldığında ya da görevi önemli ölçüde değiştiğinde ödenir. Ayrıntılı koşullar yöneticinin sözleşmesinde yer alır.

Altın paraşüt pay sahiplerine zarar verir mi?

Şirket için ek bir maliyettir ve devralmaları zorlaştırabilir. Öte yandan yöneticilerin satış tekliflerine daha tarafsız yaklaşmasını sağlayabileceği de savunulur; etkisi paketin büyüklüğüne ve koşullarına bağlıdır.

İlgili terimler

Düşmanca Devralma(Hostile Takeover)Düşmanca devralma, bir alıcının hedef şirketin yönetim kurulunun onayı olmadan, doğrudan pay sahiplerine teklif yaparak ya da oy gücü toplayarak şirketin kontrolünü ele geçirmeye çalışmasıdır.Devralma(Acquisition)Devralma, bir şirketin ya da yatırımcının başka bir şirketin paylarının çoğunu veya varlıklarını satın alarak onun yönetim kontrolünü ele geçirmesidir. Devralınan şirket çoğu zaman ayrı tüzel kişilik olarak varlığını sürdürür.Beyaz Şövalye(White Knight)Beyaz şövalye, düşmanca bir devralma girişimiyle karşılaşan şirketin yönetimi tarafından davet edilen ya da onlarca desteklenen, şirketi daha dostane koşullarla satın almayı ya da kontrolünü almayı teklif eden alternatif alıcıdır.Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi(Corporate Governance Rating)Kurumsal yönetim derecelendirmesi, bir şirketin kurumsal yönetim ilkelerine ne ölçüde uyduğunun SPK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız derecelendirme kuruluşlarınca incelenip notlanmasıdır. Not, pay sahipleri, şeffaflık, menfaat sahipleri ve yönetim kurulu başlıklarında verilir.Hakediş Süresi(Vesting Period)Hakediş süresi (vesting period), bir kişiye verilen hisse, opsiyon ya da token gibi hakların tamamına bir anda değil, belirli bir takvime göre zamanla sahip olunmasını sağlayan dönemdir.Faaliyet Raporu(Annual Report)Faaliyet raporu, bir şirketin yönetim kurulunun hazırladığı, dönem içindeki faaliyetleri, finansal durumu, riskleri, kurumsal yönetim uygulamalarını ve geleceğe yönelik beklentileri anlatan rapordur. Halka açık şirketler bunu KAP'ta yayımlar.