ÖZDEŞ Formülü (EXACT): Büyük/Küçük Harfe Duyarlı Karşılaştırma
ÖZDEŞ
İngilizce adı: EXACT
Yayın: · Son güncelleme:
ÖZDEŞ kısaca
ÖZDEŞ, iki metni karakter karakter karşılaştırır ve tamamen aynıysa DOĞRU, değilse YANLIŞ döndürür. Eşittir işaretinden farkı büyük/küçük harfi ve boşlukları dikkate almasıdır; şifre, ürün kodu ve kullanıcı adı kontrolünde kullanılır.
Söz dizimi
ÖZDEŞ(metin1; metin2)EXACT(text1, text2)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
Argümanlar
| Argüman | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
metin1text1 | Zorunlu | Karşılaştırılacak birinci metin ya da hücre. |
metin2text2 | Zorunlu | Karşılaştırılacak ikinci metin ya da hücre. |
İçindekiler
ÖZDEŞ ne zaman gerekir?
Excel ÖZDEŞ formülü, iki metnin harfi harfine aynı olup olmadığını söyler. =A2=B2 karşılaştırması "ab-102" ile "AB-102" değerlerini eşit sayar, çünkü eşittir işareti büyük/küçük harfe bakmaz. =ÖZDEŞ(A2;B2) ise bu iki değer için YANLIŞ döndürür.
Bu fark, harf büyüklüğünün anlam taşıdığı verilerde önem kazanır. Kupon kodları, şifre listeleri, bazı stok kodları ve sistem kullanıcı adları bu gruptadır. Sonuç her zaman DOĞRU ya da YANLIŞ olur.
Söz dizimi ve karşılaştırma kuralı
Fonksiyon iki zorunlu argüman alır: metin1 ve metin2. Argümanlar hücre başvurusu, tırnak içinde metin ya da başka bir formülün sonucu olabilir. Biçimlendirme farkları dikkate alınmaz; kalın yazılmış bir hücre ile normal hücre aynı sayılır.
Karşılaştırma görünmeyen karakterleri de kapsar. Sondaki tek bir boşluk ya da satır sonu karakteri sonucu YANLIŞ yapar. Sayılarda da metin olarak karşılaştırma yapılır: =ÖZDEŞ(12;"12") DOĞRU döner.
Kupon kodlarını doğrulamak
Bir e-ticaret kampanyasında kupon kodu "YAZ25" olarak tanımlanmış olsun. Müşterinin girdiği "yaz25" değeri eşittir işaretiyle doğru görünür, ama sistem harf büyüklüğüne duyarlıysa kod reddedilir. =EĞER(ÖZDEŞ(B2;"YAZ25");"Geçerli";"Hatalı") formülü bu farkı Excel'de önceden yakalar.
Aynı kontrol iki listeyi karşılaştırırken de işe yarar. Eski ve yeni ürün kodlarını yan yana koyup üçüncü sütuna ÖZDEŞ yazdığınızda yalnız harf büyüklüğü değişen satırlar YANLIŞ olarak öne çıkar. Filtreyle bu satırları ayırmanız birkaç saniye sürer.
Gizli boşlukları ortaya çıkarmak
İki hücre aynı görünüp ÖZDEŞ YANLIŞ döndürüyorsa, genellikle bir tarafta fazladan boşluk vardır. "Kalem " ile "Kalem" arasındaki fark ekranda seçilmez. Önce =UZUNLUK(A2) ile karakter sayılarına bakın; farklıysa sorun boşluktur.
Temizlik sonrası karşılaştırma için =ÖZDEŞ(KIRP(A2);KIRP(B2)) kullanılır. Bu formül boşlukları siler ama harf büyüklüğü kontrolünü korur. Web'den gelen verilerde satır sonu da varsa KIRP yerine KIRP ile TEMİZ birlikte kullanılır.
Sık yapılan hatalar
En yaygın yanılgı, ÖZDEŞ'in aralıkla tek seferde çalıştığını düşünmektir. Bir değerin listede harfi harfine geçip geçmediğini görmek için =TOPLA.ÇARPIM(--ÖZDEŞ(A2:A50;D2)) gerekir; sonuç 0'dan büyükse eşleşme vardır. EĞERSAY bu işi yapamaz, çünkü büyük/küçük harfe duyarlı değildir.
Türkçe metinlerde i/İ ve ı/I harfleri ayrıca dikkat ister. "istanbul" ile "İSTANBUL" ÖZDEŞ'e göre farklıdır; bu beklenen davranıştır. Karşılaştırmadan önce iki tarafı da BÜYÜKHARF ile aynı biçime getirmek ise harf duyarlılığını ortadan kaldırır, yani ÖZDEŞ kullanma amacını boşa çıkarır.
Başka hangi fonksiyonlar?
Harf büyüklüğü önemli değilse düz eşittir işareti yeterlidir ve daha okunaklıdır. Metnin içinde harfe duyarlı arama yapmak için BUL, duyarsız arama için MBUL kullanılır. Bir değerin hiç metin olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız EMETİNSE daha doğrudan bir sınamadır.
Elinizdeki kod listesinde bir yardımcı sütun açın ve =ÖZDEŞ(A2;B2) yazın. YANLIŞ çıkan satırlarda UZUNLUK ile karakter sayısını kontrol ederek farkın harften mi boşluktan mı geldiğini ayırın.
Örnekler
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Müşteri | Girilen kod | ||
| 2 | Elif | yaz25 | Hatalı |
=EĞER(ÖZDEŞ(B2;"YAZ25");"Geçerli";"Hatalı")=IF(EXACT(B2,"YAZ25"),"Geçerli","Hatalı")Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: Hatalı
Girilen kod küçük harfle yazıldığı için ÖZDEŞ YANLIŞ döndürür ve EĞER Hatalı yazar.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Eski kod | Yeni kod | ||
| 2 | AB-102 | AB-102 | DOĞRU |
=ÖZDEŞ(A2;B2)=EXACT(A2,B2)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: DOĞRU
İki kod harf büyüklüğü ve karakterler dahil tamamen aynıdır.
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kullanıcı adı | Aranan | |||
| 2 | mert.k | Mert.K | 1 | ||
| 3 | Mert.K | ||||
| 4 | ayse.t |
=TOPLA.ÇARPIM(--ÖZDEŞ(A2:A4;C2))=SUMPRODUCT(--EXACT(A2:A4,C2))Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: 1
Yalnız A3 hücresi Mert.K değeriyle harfi harfine aynıdır. mert.k harf büyüklüğü farklı olduğu için sayılmaz.
Yaygın hatalar ve çözümleri
- #DEĞER!
Neden: Karşılaştırılan hücrelerden biri hata değeri içeriyor; ÖZDEŞ hatayı aynen geçirir.
Çözüm: Kaynak hücredeki hatayı düzeltin ya da formülü EĞERHATA ile sarın.
#DEĞER! hatasının ayrıntılı çözümü → Neden: Metin tırnak içine alınmadan yazıldı, örneğin =ÖZDEŞ(A2;YAZ25).
Çözüm: Sabit metni çift tırnakla yazın: =ÖZDEŞ(A2;"YAZ25").
İlgili fonksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
ÖZDEŞ formülü nasıl kullanılır?
=ÖZDEŞ(A2;B2) yazarsınız. İki hücre büyük/küçük harf ve boşluklar dahil aynıysa DOĞRU, değilse YANLIŞ döner.
ÖZDEŞ ile eşittir işareti arasındaki fark nedir?
=A2=B2 harf büyüklüğüne bakmaz; "abc" ile "ABC" eşit sayılır. ÖZDEŞ bu ikisini farklı kabul eder.
Aynı görünen iki hücre için ÖZDEŞ neden YANLIŞ veriyor?
Genellikle bir hücrede fazladan boşluk ya da görünmeyen karakter vardır. UZUNLUK ile karakter sayılarını karşılaştırın, gerekirse KIRP kullanın.