İçeriğe geç
parazade

Yazılım Bakımı Nedir?

İngilizce: Software Maintenance

Yayın: · Son güncelleme:

Yazılım Bakımı Nedir? Kısaca

Yazılım bakımı, bir program kullanıma sunulduktan sonra hatalarının düzeltilmesi, yeni koşullara uyarlanması, güvenliğinin sağlanması ve geliştirilmesi için yapılan sürekli çalışmalardır.

Yazılım Bakımı nedir?
İçindekiler
  1. Yazılım bakımı nedir?
  2. Bakım türleri nelerdir?
  3. Sözleşmede nelere dikkat etmeli?

Yazılım bakımı nedir?

Yazılım bakımı, programın yayına alındıktan sonra da sağlıklı çalışmasını sürdürmek için yapılan işlerin tamamıdır. Yazılım, bir kez yapılıp bırakılan bir ürün değildir. İşletim sistemleri değişir, tarayıcılar güncellenir, yeni güvenlik açıkları bulunur ve kullanıcılar yeni ihtiyaçlar dile getirir.

Bir yazılımın toplam maliyetinin önemli bir kısmı geliştirme sonrasındaki bu dönemde ortaya çıkar. Bu yüzden bütçe yaparken yalnızca ilk geliştirme bedelini değil, yıllık bakım giderini de hesaba katmak gerekir.

Bakım türleri nelerdir?

Yazılım mühendisliğinde bakım genellikle dört gruba ayrılır:

Tür Amacı
Düzeltici Kullanımda ortaya çıkan hataları gidermek
Uyarlayıcı Yeni işletim sistemi, mevzuat ya da altyapıya uyum
Geliştirici Yeni özellik eklemek, performansı artırmak
Önleyici Kodu sadeleştirmek, ileride çıkacak sorunları önlemek

Uyarlayıcı bakıma Türkiye'den somut bir örnek verilebilir: e-Fatura ya da e-Arşiv düzenlemelerinde yapılan bir değişiklik, faturayı kesen yazılımın da güncellenmesini gerektirebilir.

Sözleşmede nelere dikkat etmeli?

Sözleşmede hangi işlerin bakım kapsamında, hangilerinin ayrı ücretli geliştirme sayılacağını netleştirin. Kritik bir hatanın kaç saat içinde ele alınacağı da yazılı olmalıdır; bu taahhüde SLA denir.

Bakımı uzun süre ertelenen yazılımlar teknik borç biriktirir ve sonunda küçük bir değişiklik bile pahalı hâle gelir. Yılda en az bir kez kullandığınız kütüphanelerin ve sunucu yazılımlarının güncelliğini gözden geçirmek bu birikimi engeller.

Sıkça Sorulan Sorular

Yazılım bakımı ile yazılım güncellemesi aynı şey mi?

Güncelleme, bakım çalışmalarının kullanıcıya ulaşan sonucudur. Bakım ise hatayı bulmayı, düzeltmeyi, test etmeyi ve güncellemeyi yayınlamayı kapsayan daha geniş bir süreçtir.

Bakımı yapılmayan yazılıma ne olur?

Zamanla yeni işletim sistemi ya da tarayıcı sürümleriyle uyumsuz hâle gelebilir ve güvenlik açıkları kapanmaz. Bu durum veri kaybı ya da saldırı riskini artırır.

İlgili terimler

Yazılım Güncellemesi(Software Update)Yazılım güncellemesi, kurulu bir programın hatalarını düzelten, güvenlik açıklarını kapatan ya da yeni özellik ekleyen daha yeni sürümünün yüklenmesidir. Otomatik ya da elle yapılabilir.Teknik Borç(Technical Debt)Teknik borç (technical debt), yazılımda hız kazanmak için seçilen kolay ya da geçici çözümlerin, ileride kodu değiştirmeyi zorlaştırarak ek iş ve maliyet doğurmasıdır. Tıpkı finansal borç gibi faizi vardır ve ödenmezse büyür.SLA(Service Level Agreement)SLA (Service Level Agreement, hizmet seviyesi anlaşması), bir hizmet sağlayıcının erişilebilirlik, yanıt süresi gibi ölçülebilir hedefleri ve bu hedefler tutmazsa uygulanacak telafiyi yazılı olarak taahhüt ettiği sözleşmedir.Legacy Kod(Legacy Code)Legacy kod (miras kod), hâlâ kullanılan ama eski teknolojilerle yazılmış, çoğu zaman belgesi ve testi eksik, yazanların artık ekipte olmadığı koddur. Şirketin işi için önemlidir ama değiştirmesi risklidir.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.İşletim Sistemi(Operating System)İşletim sistemi, bilgisayar ya da telefonun donanımını yöneten ve uygulamaların bu donanımı kullanabilmesini sağlayan temel yazılımdır. Windows, macOS, Linux, Android ve iOS en yaygın örneklerdir.