İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Veri Hattı Nedir?

İngilizce: Data Pipeline

Yayın: · Son güncelleme:

Veri Hattı Nedir? Kısaca

Veri hattı (data pipeline), verinin bir veya daha fazla kaynaktan alınıp belirli işlem adımlarından geçirilerek otomatik biçimde bir hedef sisteme, rapora ya da makine öğrenmesi modeline taşınmasını sağlayan süreçler zinciridir.

Veri Hattı nedir?
İçindekiler
  1. Veri hattı nedir?
  2. Toplu ve akış hatları
  3. Yapay zekâdaki yeri
  4. Nelere dikkat etmeli?

Veri hattı, verinin bir yerden başka bir yere düzenli ve otomatik olarak akmasını sağlayan adımlar dizisidir. Tıpkı bir su borusu hattı gibi, veri bir uçtan girer, yol boyunca filtrelenir ve işlenir, diğer uçtan kullanılabilir hâlde çıkar.

Veri hattı nedir?

Bir veri hattı genellikle şu aşamalardan oluşur:

  1. Toplama: Uygulama logları, veritabanları, sensörler veya API'lerden veri alınır.
  2. İşleme: Veri temizlenir, doğrulanır, birleştirilir ve dönüştürülür.
  3. Depolama: Sonuç bir veri ambarına, veri gölüne ya da başka bir sisteme yazılır.
  4. Tüketim: Raporlar, paneller veya modeller bu veriyi kullanır.

ETL ve ELT süreçleri, veri hatlarının en bilinen örnekleridir. Ancak veri hattı daha geniş bir kavramdır; dönüştürme içermeyen basit bir kopyalama işi de bir veri hattıdır.

Toplu ve akış hatları

Tür Nasıl çalışır? Örnek kullanım
Toplu (batch) Veri belirli aralıklarla topluca işlenir Gece çalışan günlük satış raporu
Akış (streaming) Veri geldiği anda, sürekli işlenir Kart işlemlerinde anlık dolandırıcılık kontrolü

Yapay zekâdaki yeri

Makine öğrenmesinde veri hattı, ham veriyi modelin anlayacağı özelliklere dönüştürür ve eğitim ile tahmin aşamalarına düzenli veri sağlar. MLOps uygulamaları, bu hatların izlenmesini ve sürümlenmesini kapsar.

Nelere dikkat etmeli?

  • Kaynakta bir alanın adı ya da biçimi değişirse hat sessizce bozulabilir; izleme ve uyarı mekanizması kurulmalı.
  • Her adımda veri kalitesi kontrol edilmeli.
  • Hatanın hangi adımda oluştuğunu bulmak için kayıt (log) tutulmalı.

Sıkça Sorulan Sorular

Veri hattı ile ETL aynı şey mi?

Aynı değildir. ETL belirli bir veri hattı türüdür; veri hattı ise verinin kaynaktan hedefe taşındığı her türlü otomatik süreci kapsayan daha genel bir kavramdır.

Veri hatlarını kim kurar?

Genellikle veri mühendisleri tasarlar ve bakımını yapar. Veri bilimciler ve analistler ise bu hatların ürettiği veriyi kullanır.

İlgili terimler

ETL(Extract Transform Load)ETL (Extract, Transform, Load), verinin kaynak sistemlerden çekilmesi, temizlenip ortak biçime dönüştürülmesi ve ardından veri ambarı gibi bir hedef sisteme yüklenmesinden oluşan veri entegrasyon sürecidir.ELT(Extract Load Transform)ELT (Extract, Load, Transform), verinin kaynaktan çekilip önce ham hâliyle hedef sisteme yüklendiği, dönüştürme işleminin ise sonradan bu hedef sistemin kendi işlem gücüyle yapıldığı veri entegrasyon yaklaşımıdır.Veri Mühendisliği(Data Engineering)Veri mühendisliği, verinin farklı kaynaklardan güvenilir biçimde toplanması, dönüştürülmesi, depolanması ve analiz ile yapay zekâ uygulamalarına hazır hâle getirilmesi için gereken sistemleri tasarlayıp işleten disiplindir.MLOpsMLOps (Machine Learning Operations), makine öğrenmesi modellerinin geliştirme, eğitim, dağıtım, izleme ve güncelleme süreçlerini otomatikleştirip güvenilir hâle getiren uygulamalar, araçlar ve ekip kültürü bütünüdür.Veri Kalitesi(Data Quality)Veri kalitesi, bir veri setinin kullanılacağı amaca ne kadar uygun olduğunu ifade eder; doğruluk, eksiksizlik, tutarlılık, güncellik, geçerlilik ve benzersizlik gibi boyutlarla ölçülür.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.