İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Veri Bilimi Nedir?

İngilizce: Data Science

Yayın: · Son güncelleme:

Veri Bilimi Nedir? Kısaca

Veri bilimi, istatistik, programlama ve alan bilgisini bir araya getirerek ham veriden anlamlı bilgi, öngörü ve karar desteği üreten disiplinler arası bir alandır. Veri toplama, temizleme, analiz, modelleme ve sonuçların anlatılması aşamalarını kapsar.

Veri Bilimi nedir?
İçindekiler
  1. Veri bilimi nedir?
  2. Veri bilimi süreci nasıl işler?
  3. Nerelerde kullanılır?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Veri bilimi, verilerden soru sormayı ve bu sorulara kanıta dayalı cevaplar bulmayı amaçlayan bir çalışma alanıdır. Matematik ve istatistik, bilgisayar bilimi ve ilgili sektörün bilgisi bu alanın üç temel ayağı olarak görülür.

Veri bilimi nedir?

Bir şirketin satış kayıtları, bir hastanenin hasta verileri ya da bir sitenin ziyaretçi davranışları ham hâlde pek bir şey söylemez. Veri bilimi bu kayıtları düzenler, örüntüleri ortaya çıkarır ve "Neden oldu?", "Ne olacak?" ya da "Ne yapmalıyız?" gibi sorulara cevap arar.

Veri bilimi, makine öğrenmesi yöntemlerini yoğun biçimde kullanır ama yalnızca model kurmaktan ibaret değildir. Doğru soruyu sormak, verinin kalitesini değerlendirmek ve sonuçları anlaşılır biçimde anlatmak da işin parçasıdır.

Veri bilimi süreci nasıl işler?

  1. Problemi tanımlama: İş ya da araştırma sorusunu netleştirme.
  2. Veri toplama: Veritabanları, dosyalar, sensörler veya açık kaynaklardan veri edinme.
  3. Veri hazırlama: Eksik ve hatalı kayıtları temizleme, biçimleri düzenleme.
  4. Keşifsel analiz: Dağılımları, ilişkileri ve aykırı değerleri inceleme.
  5. Modelleme: İstatistiksel ya da makine öğrenmesi modelleri kurma ve değerlendirme.
  6. Sunum ve uygulama: Sonuçları görselleştirme, raporlama ya da modeli bir sisteme yerleştirme.

Bu adımlar çoğu zaman doğrusal değil, döngüseldir; yeni bulgular başa dönmeyi gerektirebilir.

Nerelerde kullanılır?

Talep tahmini, müşteri segmentasyonu, dolandırıcılık tespiti, öneri sistemleri, tıbbi görüntü analizi ve kamu politikalarının değerlendirilmesi bunlardan birkaçıdır.

Nelere dikkat etmeli?

Veri, gerçekliğin eksik bir yansımasıdır. Yanlı örneklem, hatalı ölçüm ya da korelasyon nedensellik değildir ilkesinin göz ardı edilmesi yanlış sonuçlara götürebilir. Kişisel verilerle çalışırken gizlilik ve ilgili mevzuata uyum da sürecin vazgeçilmez parçasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Veri bilimi ile yapay zekâ aynı şey mi?

Hayır. Yapay zekâ, akıllı davranış sergileyen sistemler geliştirmeyi hedefler; veri bilimi ise veriden bilgi ve karar desteği üretmeye odaklanır. İki alan, özellikle makine öğrenmesi üzerinden büyük ölçüde kesişir.

Veri bilimi öğrenmek için hangi bilgiler gerekir?

Temel istatistik ve olasılık, en az bir programlama dili (çoğunlukla Python ya da R) ve SQL ile veri sorgulama iyi bir başlangıçtır. Bunlara ek olarak çalışılan alanı tanımak sonuçları doğru yorumlamak için önemlidir.

İlgili terimler

Veri Bilimci(Data Scientist)Veri bilimci, istatistik, programlama ve alan bilgisini kullanarak verilerden anlamlı sonuçlar çıkaran, tahmin modelleri kuran ve bulguları karar vericilere aktaran uzmandır. İşi soru tanımlamaktan model değerlendirmeye kadar uzanır.Makine Öğrenmesi(Machine Learning)Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, örnek verilerdeki kalıpları öğrenerek tahmin veya karar üretmesini sağlayan yapay zekâ dalıdır.Veri Analizi(Data Analysis)Veri analizi, ham verilerin incelenmesi, temizlenmesi, dönüştürülmesi ve modellenmesi yoluyla anlamlı bilgi elde etme ve karar vermeyi destekleme sürecidir. Betimsel, tanısal, tahmine dayalı ve kuralcı analiz gibi türleri vardır.Büyük Veri(Big Data)Büyük veri (big data), geleneksel veritabanı ve analiz araçlarıyla makul sürede saklanamayacak ya da işlenemeyecek kadar büyük, hızlı üretilen ve çeşitli biçimlerdeki veri kümelerini ifade eder. Genellikle hacim, hız ve çeşitlilik özellikleriyle tanımlanır.Tıbbi Görüntü Analizi(Medical Image Analysis)Tıbbi görüntü analizi, röntgen, bilgisayarlı tomografi, MR ve ultrason gibi görüntülerden tanı ve tedaviye yardımcı bilgilerin bilgisayar yöntemleriyle çıkarılmasıdır. Yapay zekâ bu alanda hekimlere destek aracı olarak kullanılır.Örneklem(Sample)Örneklem, bir araştırmada incelenmek istenen kitlenin tamamı yerine, onu temsil etmesi amacıyla seçilen alt gruptur. Örneklemden elde edilen sonuçlar, istatistiksel yöntemlerle kitlenin geneline genellenir.Korelasyon Nedensellik Değildir(Correlation Does Not Imply Causation)Korelasyon nedensellik değildir ilkesi, iki değişkenin birlikte hareket etmesinin birinin diğerine neden olduğunu kanıtlamadığını ifade eder. İlişki tesadüf, üçüncü bir etken ya da ters yönlü bir etki nedeniyle ortaya çıkmış olabilir.