Veri Analizi Nedir?
İngilizce: Data Analysis
Yayın: · Son güncelleme:
Veri Analizi Nedir? Kısaca
Veri analizi, ham verilerin incelenmesi, temizlenmesi, dönüştürülmesi ve modellenmesi yoluyla anlamlı bilgi elde etme ve karar vermeyi destekleme sürecidir. Betimsel, tanısal, tahmine dayalı ve kuralcı analiz gibi türleri vardır.
Veri analizi, elindeki sayıların ve kayıtların sana ne anlattığını ortaya çıkarma işidir. Bir mağazanın aylık satışlarını incelemekten bir anket sonucunu yorumlamaya kadar her ölçekte yapılabilir.
Veri analizi nedir?
Ham veri genellikle dağınık, eksik ve hatalıdır. Veri analizi bu veriyi düzenler, özetler ve sorulan soruya cevap verecek biçimde inceler. Elektronik tablolardan istatistik yazılımlarına ve programlama dillerine kadar pek çok araçla yapılabilir.
Veri analizi türleri nelerdir?
| Tür | Cevapladığı soru |
|---|---|
| Betimsel (tanımlayıcı) | Ne oldu? |
| Tanısal | Neden oldu? |
| Tahmine dayalı | Ne olabilir? |
| Kuralcı | Ne yapmalıyız? |
Örneğin varsayımsal bir kafe zinciri, geçen ayın satışlarını özetlediğinde betimsel, düşüşün nedenini araştırdığında tanısal analiz yapar. Gelecek haftanın talebini tahmin etmek tahmine dayalı analitik kapsamına girer.
Aşamaları nelerdir?
- Sorunun ve hedefin belirlenmesi
- Verinin toplanması
- Verinin temizlenmesi ve hazırlanması
- İnceleme: özet istatistikler, grafikler, karşılaştırmalar
- Yorumlama ve sonuçların paylaşılması
Sık yapılan hatalar
- Ortalamaya bakıp dağılımı ve aykırı değerleri gözden kaçırmak.
- İki değişken birlikte hareket ediyor diye birinin diğerine neden olduğunu varsaymak.
- Küçük ya da temsilî olmayan bir örneklemden genel sonuç çıkarmak.
- Analize başlamadan önce veri kalitesini kontrol etmemek.
İyi bir analiz, sonuçlarının sınırlarını da açıkça belirtir. Hangi verinin kullanıldığını ve hangi varsayımların yapıldığını yazmak, başkalarının bulguları değerlendirmesini kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Veri analizi ile veri bilimi arasındaki fark nedir?
Veri analizi, mevcut veriyi inceleyip özetleme ve yorumlamaya odaklanır. Veri bilimi ise bunu da kapsayan daha geniş bir alandır ve tahmin modelleri, makine öğrenmesi ve otomatik sistemler geliştirmeyi de içerir.
Veri analizi için programlama bilmek şart mı?
Basit analizler elektronik tablolarla yapılabilir. Ancak büyük veri setleri, tekrarlanabilir analizler ve ileri istatistik için SQL ve Python ya da R gibi araçlar büyük kolaylık sağlar.