Vergiden Kaçınma Nedir?

Vergiden kaçınma (tax avoidance), vergiyi doğuran olayı ya da sonucunu kanunun izin verdiği sınırlar içinde değiştirerek daha az vergi ödemektir. Gerçeği gizlemek söz konusu değildir; bu yüzden vergi kaçırmadan ayrılır.

Vergiden kaçınma nedir?

Kişi ya da şirket, vergiyi doğuran olayı hiç gerçekleştirmeyebilir ya da kanunun daha az vergi öngördüğü bir yolu seçebilir. Örnekler:

• Bir istisna ya da teşvikten yararlanmak
• Bireysel emeklilik gibi kanunen tanınan avantajları kullanmak
• Yatırımı vergi avantajlı bir bölgede veya rejimde yapmak
• Belirli bir ürünü vergisi yüksek olduğu için hiç satın almamak

Varsayımsal olarak bir şirketin teşvik belgesi kapsamında yatırım yapıp kanunda öngörülen indirimli vergiden yararlanması, vergiden kaçınmanın meşru bir biçimidir.

Sınırları nerede?

Her kaçınma meşru değildir. Vergi Usul Kanunu, vergilendirmede "gerçek mahiyet" ilkesini benimser: İşlemin özü, şekline göre öncelikli olabilir. Yalnızca vergi avantajı için kurulmuş, ekonomik gerçekliği olmayan yapay düzenlemeler vergi idaresince sorgulanabilir. Örneğin örtülü kazanç dağıtımı ve örtülü sermaye gibi kurallar bu tür düzenlemelere karşı konmuştur.

Uluslararası düzeyde ise çok uluslu şirketlerin kârı düşük vergili ülkelere kaydırmasına karşı OECD ve G20 çalışmaları yürütülmektedir.

Nelere dikkat etmeli?

• Meşru vergi planlaması ile kanunu dolanma arasındaki çizgi her zaman net değildir.
• Belirsiz durumlarda özelge almak ya da bir mali müşavire danışmak, sonradan ceza riskini azaltır.