İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Top-p Örnekleme Nedir?

İngilizce: Top-p Sampling

Yayın: · Son güncelleme:

Top-p Örnekleme Nedir? Kısaca

Top-p örnekleme (nucleus sampling), dil modelinin bir sonraki token'ı, toplam olasılığı belirli bir eşiğe (p) ulaşan en olası adaylar kümesinden seçmesini sağlayan yöntemdir. Düşük olasılıklı, sapkın seçimleri dışarıda bırakır.

Top-p Örnekleme nedir?
İçindekiler
  1. Top-p nasıl çalışır?
  2. Örnek
  3. Temperature ile farkı ve dikkat edilecekler

Top-p örnekleme, İngilizcede "nucleus sampling" olarak da bilinir. Dil modeli bir sonraki token'ı seçerken bütün olasılıkları değil, yalnızca en olası adaylardan oluşan bir "çekirdek" kümeyi dikkate alır. Bu kümenin büyüklüğünü p adlı eşik belirler.

Top-p nasıl çalışır?

  1. Model, olası token'ları olasılığa göre büyükten küçüğe sıralar.
  2. En olası token'dan başlayarak olasılıklar toplanır.
  3. Toplam, p değerine (ör. 0,9) ulaştığında durulur.
  4. Seçim yalnızca bu küme içinden, olasılıklara göre rastgele yapılır.

Model bir konuda çok eminse küme birkaç token'dan oluşur; emin değilse küme genişler. Yani top-p, sabit sayıda aday seçen "top-k" yöntemine göre duruma uyum sağlar.

Örnek

Varsayımsal olarak "Bugün hava çok…" cümlesinin devamı için olasılıklar şöyle olsun: "güzel" %50, "sıcak" %30, "soğuk" %15, diğerleri toplam %5. Top-p 0,9 seçildiğinde ilk üç aday (%95) kümeye girer, geri kalan düşük olasılıklı ve muhtemelen anlamsız seçenekler elenir. Top-p 0,5 olursa yalnızca "güzel" kalır.

Temperature ile farkı ve dikkat edilecekler

Temperature olasılık dağılımının şeklini değiştirir; top-p ise hangi adayların seçime gireceğini sınırlar. İkisi birlikte kullanılabilir, ancak birçok sağlayıcı ikisinden yalnız birini değiştirmeyi önerir. Top-p'yi çok düşürmek cevapları tekdüze yapar; 1'e çok yaklaştırmak ise sınırlamayı fiilen kaldırır. Kesinlik isteyen işlerde daha düşük, yaratıcı işlerde daha yüksek p değerleri tercih edilir. Bu ayarlar modelin bilgi düzeyini değiştirmez; yalnızca cevabın ne kadar çeşitli olacağını etkiler.

Sıkça Sorulan Sorular

Top-p ile top-k arasındaki fark nedir?

Top-k her adımda sabit sayıda (ör. en olası 40) token arasından seçim yapar. Top-p ise sayı yerine toplam olasılık eşiğine bakar; böylece aday sayısı modelin ne kadar emin olduğuna göre değişir.

Top-p değeri genelde kaç seçilir?

Pek çok uygulamada 0,9-1 arası değerler sık görülür, ancak doğru değer işe ve modele göre değişir. Varsayılanı değiştirmeden önce sağlayıcının önerisine bakmak iyi bir başlangıçtır.

İlgili terimler

TemperatureTemperature (sıcaklık), bir dil modelinin bir sonraki token'ı seçerken ne kadar rastgele davranacağını belirleyen ayardır. Düşük değer tutarlı ve öngörülebilir, yüksek değer daha çeşitli ve yaratıcı cevaplar üretir.TokenToken, yapay zekâ dil modellerinin metni işlerken kullandığı en küçük birimdir; bir kelime, kelimenin bir parçası ya da bir noktalama işareti olabilir. Modellerin hızı, bağlam penceresi ve kullanım ücretleri genellikle token sayısıyla ölçülür.Çıkarım(Inference)Çıkarım (inference), eğitimi tamamlanmış bir yapay zekâ modelinin yeni bir girdiyi alıp tahmin, sınıflandırma veya metin gibi bir çıktı üretmesi; yani modelin fiilen kullanılması aşamasıdır.Büyük Dil Modeli(Large Language Model)Büyük dil modeli (LLM), çok büyük miktarda metinle eğitilen ve bir metnin devamında hangi parçanın geleceğini tahmin ederek yazı üreten yapay zekâ modelidir. Sohbet asistanları, kod yardımcıları ve özetleme araçlarının temelinde bu modeller bulunur.Görüntü Tanıma(Image Recognition)Görüntü tanıma (image recognition), bir yapay zekâ sisteminin fotoğraf ya da videodaki nesneleri, yüzleri, hayvanları, yazıları veya sahneleri tespit edip tanımlamasıdır. Bilgisayarlı görünün temel görevlerinden biridir.Yapay Zekâ Okuryazarlığı(AI Literacy)Yapay zekâ okuryazarlığı (AI literacy), yapay zekânın temel olarak nasıl çalıştığını anlama, araçları amaca uygun ve güvenli biçimde kullanma, çıktılarını eleştirel değerlendirme ve etik riskleri fark etme becerilerinin bütünüdür.